Dergi: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Dergiler
Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Afyon Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Cumhuriyet International Journal of Education
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Dicle Üniv. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Ege Eğitim Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Int. Journal of Evironmental & Science Education
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

International Electronic Journal of Elementary Education
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Mesleki Eğitim Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

MKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Novitas-Royal Research On Youth and Language
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Ondokuzmayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Türk Fen Eğitimi Dergisi (TÜFED)
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Türk PDR (Psikolojik Danışma ve Rehberlik) Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Son Sayı
Eski Sayılar
Makale İndeksi
Editörler ve Hakemler Kurulu
Yazarlara Bilgi
Abonelik İçin

Bütün Dergiler
Dergi: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi     Yıl: 2004     Sayı: 550     Dönem: Güz     Sayfa Numaraları :
Dünya Doğal ve Kültürel Mirası Listesinde Türkiye
Yüksel GÖĞEBAKAN
İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim Eğitimi ASD. Elmek
Makale Özeti:
ÖZET
Kültürel ve doğal açıdan zengin mirasa sahip ülkeler var olan mirası gelecek kuşaklara aktarmak için çaba harcarlar. Fakat, uluslararası bir organizasyon olmadan bunu başarmak çok da kolay değildir. Bu yüzden dünya devletleri arasında çeşitli ortak organizasyonlar vardır. Doğal ve kültürel miras açısından en önemli organizasyon Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Koruma Sözleşmesidir.
Gerek kültürel, gerek doğal miras açısından oldukça zengin bir yapıya sahip olan ülkemiz de bu sözleşmeye imza atmıştır. Bu çalışmada bahsedilen sözleşme kısa bir şekilde tanıtıldıktan sonra ülkemiz adına bu listede yer alan eserler hakkında bilgi verilmektedir.

GİRİŞ
Üzerinde yaşadığımız dünya tarihin her döneminde savaşlara, yıkımlara ve katliamlara sahne olmuştur. Yaşanan bu olumsuz hadiselerden en çok da doğal ve kültürel miras zarar görmüştür. Özellikle 20. yüzyılda yaşanan iki büyük savaş bunların en acımasızı olarak tarihe geçmiştir. Bu savaşlardan milyonlarca insan hayatını kaybetmiş, açlık ve sefalet içerisinde kalmış, yerinden yurdundan olmuş ve bunlara bağlantılı olarak; tarihin farklı dönemlerine ait birçok kültür varlığı yok olmuş ya da illegal yollarla el değiştirmiştir. Bu savaşların sonucu dünya üzerinde yer alan devletlerden ortak hareket etme bilinci doğmuştur. İşte bu bilincin sonunda 1945 yılında Birleşmiş Milletler Örgütü kurulmuştur.

51 üye devletin 24 Ekim 1945’te imzaladığı anlaşmayla; Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), BM Çevre Sorunları Programı (UNEP), Uluslararası Havacılık Örgütü (ICAO), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) vs. gibi birçok alt birime sahip olan Birleşmiş Milletler Örgütünün çalışma sistemi; dünya üzerindeki her probleme -kültür varlıkları dahil- üye devletlerle hareket ederek ortak bir çözüm bulmaktır.

Türkiye’nin de 20 Mayıs 1946 tarihinde üye olduğu Birleşmiş Milletler’in bir alt birimi olan UNESCO’nun amacı ise; eğitim, bilim ve kültür alanında yoğun çalışmalar yaparak, Uluslararası İşbirliğine katkıda bulunmaktır. Örgütün çalışma alanlarından bir tanesi de insanlığa ait kültür değerlerine sahip çıkmak ve yok olmalarını engellemektir.

Dünya üzerinde yok olan kültürel değerleri kontrol altına almak ve uğrayacakları tahribatı engellemek için UNESCO bünyesinde Kasım 1972 yılında, “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme İmzalanmış” ve liste uygulaması başlamıştır. “Buna göre her ülke kendi topraklarında bulunan ve dünya mirası listesine girmesini uygun bulduğu kültürel ve doğal varlıkların envanterlerini, 21 üyeli ‘Dünya Mirası Komitesine’ bildirmekle yükümlü tutulmuştur”(Gerçek, 1999: 86).

Sözleşme sadece taşınmaz kültür varlıklarını kapsam dahiline almıştır. “Ülkeler görkemli yapılarının, yabanıl alanlarının ve ören yerlerinin listeye alınması için büyük çaba harcıyor; alınan onay damgası, saygınlık, turizm geliri, kamu bilinci ve en önemlisi, yeri doldurulamaz olan korunması yükümlülüğünü getiriyor. (…) Sözleşmenin daimi hedefi, ülkelerin ‘önemli evrensel değere’ sahip kültürel ve doğal varlıkların tanımasını ve korumasını sağlamak. Dünya mirası statüsü ev sahibi ülkeye, seçilen alanı koruma yükümlülüğü getiriyor” (O’Neill, 2002: 146).

Herhangi bir alan ya da kültürel miras herhangi bir sebepten dolayı zarar görürse (savaş, doğal afet veya fon eksikliği) sözleşmeyi imzalayan ülkeler olaya hep birden el atıyor ve sorunu çözmeye çalışıyor.

“Konvensiyon kültürel ve doğal mirasın bulunduğu ülkenin egemenlik hakkına saygı duymak ve ülke mevzuatında yer alan mülkiyet haklarına tecavüz etmemekle birlikte, söz konusu mirasın dünya mirasının bir parçası olduğunu ve dolayısıyla uluslararası topluluğun bir bütün olarak karşılıklı işbirliği içinde, onu korumakla yükümlü olduğunu kabul etmektedir. (m.6). Uluslararası koruma terimi, kültür mirasını belirleme ve muhafaza çabasındaki ülkeleri destekleyecek şekilde karşılıklı işbirliği ve yardım sağlayacak uluslararası sistem teşkil etme anlamına gelmektedir. (m.7). Konvansiyon, hükümlerin uygulanması için hükümetler arası bir komite kurmuştur. (m.8-14). Ayrıca çok büyük öneme sahip dünya kültür ve doğal mirasını koruma amacıyla Dünya Mirası Fonu tesis edilmiştir. (m.15-18). Komite, Konvensiyonun 1. ve 2. maddesinde tanımlanan kültürel ve doğal mirası oluşturan varlıkların listesinin yer aldığı ‘dünya miras listesi’ başlıklı bir liste yayınlayacaktır. Listede yer alan eserler ve sit alanlarının, Konvensiyonda belirlenen kriterlere uygun olarak çok önemli evrensel değerlere sahip olduğu kabul edilecektir. (m.11 (2)) (Özel, 1998: 117).

Sözleşmeye dünya üzerinde 177 ülke imza atmıştır. “Uluslararası karşılıklı dayanışma olmaksızın, insanlığın ortak kültürel mirası yeterli koruma imkanına sahip olmayacağı için, Konvensiyon bu yönde atılmış önemli bir adım olarak kabul edilmektedir (a.g.e.: 117).

Program yasal tehditler yerine ikna gücünü kullanarak problemleri çözmektedir. Bu manada başardığı birçok olay vardır. Mısır’daki Giza Piramitleri’nin yanına otoyol yapılmasını engelledi. Meksika’da Gri Balinaların üreme alanındaki tuz ocağını kapattı ve Afrika’daki Victoria Çağlayanı’na baraj yapılmasını iptal ettirdi. Sözleşemeye taraf olan ülkelerden alınan aidatlarla oluşturulan fon sayesinde dünyanın birçok yerinde doğal ve kültürel mirasa ait parklar kuruluyor.

Şu anda Dünya Mirası Listesinde yaklaşık 754 eser yer almaktadır. Listede yer alan eserler doğal, kültürel ve karma (hem doğal, hem kültürel), olarak sınıflandırılmaktadır.

Tac Mahal, Divriği Ulu Camii, Çin Seddi ve Stonehenge gibi eserlerin yer aldığı 582 adet kültürel eser listede bulunmakta olup bunların 15 tanesi yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

İsviçre Alpleri, Klimanjaro Dağı ve Serengeti Ovası gibi alanların yer aldığı 149 doğal alan içerisinde 18 tanesi tehlike altındadır.

Kapadokya ve Pamukkale’nin de içinde bulunduğu karma listede 23 adet eser yer almaktadır.

Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme’ye Türkiye’nin katılması 20.4.1982 tarih ve 17670 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 14.4.1982 tarih ve 2658 Sayılı Kanun’la uygun görülmüş ve söz konusu sözleşme 14.2.1983 tarih ve 17959 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 23.5.1982 tarih ve 8-4788 Sayılı Bakanlar Kurulu’nun kararıyla onaylanmıştır.

Ülkemizde bulunan 38 kültürel ve 23 doğal değer miras listesine alınmak üzere tespit edilmiş, bunlardan 9 tanesi dünya miras listesine alınmıştır.

Listede Yer Alan Eserlerin Kıtalara Göre Dağılımı Şöyledir:

Kuzey Amerika                        Güney Amerika                               Avrupa
49 kültürel                                  39 kültürel                                 294 kültürel
29 doğal                                      19 doğal                                       24 doğal
1 karma                                      2 karma                                          6 karma
3 tehlikede                                  2 tehlikede                                     3 tehlikede
 
Afrika                                         Asya                                          Avustralya
62 kültürel                                  139 kültürel                                0 kültürel
32 doğal                                      31 doğal                                      13 doğal
3 karma                                      6 karma                                        5 karma
16 tehlikede                                9 tehlikede


İSTANBUL’UN TARİHİ ALANLARI DÜNYA KÜLTÜREL VE DOĞAL MİRASI LİSTESİNDE YER ALAN ESERLERİMİZ

Listeye alınma yılı; 1985
Niteliği; Kültürel
Nedeni; Farklı kültürlere, uygarlık ve imparatorluklara ait eserlerin oluşturduğu muazzam bir kent dokusuna sahip olması
Etkisi; Surların restorasyonu ve çevrenin korunması için çabalar artırıldı
UNESCO Ayasofya Mozaiklerinin korunması için kaynak sağladı
Doğu Roma, Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarına başkentlik yapmış olan İstanbul; tarihin her döneminde değerini korumuştur


GÖREME MİLLİ PARKI VE KAPADOKYA

Listeye alınma yılı; 1985
Niteliği; Kültürel / Doğal
Nedeni; Volkanik tiplerde oluşan doğal Peribaca görünümlerinin yanında tarihsel-kültürel açıdan birçok Bizans Kilisesi ve eserini barındırması.
Nevşehir’de, Göreme’nin de içinde bulunduğu Kapadokya “Güzel Atlar Ülkesi” anlamına gelir. Volkanik oluşan Peribacaları yöreye ayrı bir güzellik katmaktadır. Bizans döneminde Peribacalarının içleri oyularak 360 kadar kilise ve manastır yapılmıştır. Bu yapıların duvarları dinsel resimlerle donatılmıştır.


DİVRİĞİ ULU CAMİİ VE DARÜŞŞİFASI

Listeye alınma yılı; 1985
Niteliği; Kültürel
Nedeni; İnsanlığın kültürel-tarihsel sürece ve yaratıcılığına tanıklık eden özgün bir başyapıt oluşu
Etkisi; Korunması ve restorasyonuna yönelik ödenekler çıkarıldı


1228-1229 yıllarında Mengücekoğulları Beyi Ahmet Şah tarafından yapılmıştır. Sivas’ın Divriği ilçesindedir. Mimarı Ahlatlı Hürrem Şah’tır. Minberi 1240-1241 tarihinde bitirilmiştir. Camiden 12 yıl sonra yapılan şahane abanoz minber, Tiflisli Ahmet Usta’nın eseridir. “Çok kuvvetle belirtilmiş olan taş mihrap, adeta duvardan fışkıran iri plastik Barok palmetlerin sıralandığı ve kuvvetli silmelerin çevrelediği çok büyük ölçüde, sade bir niş içine yerleştirilmiştir. Anadolu’da bu ölçüde ve zenginlikte tek kalan bu mihrabın bir benzeri daha yoktur.” (Aslanapa, 1993: 116).

HATTUŞA – BOĞAZKÖY
Listeye alınma yılı; 1986
Niteliği; Kültürel
Nedeni; Hitit Uygarlığının Başkenti olması
Etkisi; Boğazköy ve Alacaköy Tarihi Milli Park ilan edilmesi

Çorum ili Boğazköy’deki Hattuşaş, İlkçağ’da Hitit İmparatorluğu’nun başkentiydi. M.Ö. XIX-XVIII. Yüzyıllarda bir Hatti kenti olan Hattuşaş M.Ö. 1700 civarında ilk Hitit Kralı Kuşara tarafından ele geçirildi. I. Hattuşi tarafından başkent yapılan şehir M.Ö. 1190’da Hitit İmparatorluğu yıkılınca önemini yitirdi.

NEMRUT DAĞI
Listeye alınma yılı; 1987
Niteliği; Kültürel
Nedeni; İnsanın kültürel-tarihsel sürecine ve yaratıcılığına tanıklık eden özgün bir başyapıt niteliğinde olması
Etkisi; Nemrut Dağı ve Çevresi Milli Park ilan edildi.

Nemrut Dağı Adıyaman’ın Kahta ilçesinde 2150 m yüksekliğindedir. Bölge M.Ö. 80 – M.S. 72 yılları arasında Kommagene Krallığı’nın egemenliği altında kalmıştır. M.Ö. 69 – 36 yılları arasında hükümdarlık yapan Kommagene Kralı I. Antiochos’un tümülüsü ve Hierothesion’undan kalan Tanrı, Kral heykel ve kabartmaları yer almaktadır. 1881 yılında Alman yol mühendisi Carl Sester tarafından keşfedilmiştir.

PAMUKKALE - HİERAPOLİS
Listeye alınma yılı; 1988
Niteliği; Kültürel/doğal
Nedeni; Olağanüstü nitelikte ve güzellikteki doğal oluşumu ve kültürel-tarihsel açıdan son derece önemli ve özgün nitelikler içeren bir arkeolojik dokuya sahip olması
Etkisi; Pamukkale Koruma Amaçlı İmar Planı yapıldı

Mineralli suların oluşturduğu traverterlerden dolayı günümüzde Pamukkale olarak tanınan yöredeki Hierapolis antik kenti Denizli’ye 20 km uzaklıktadır. Şifalı termal kaynaklarıyla tanınmıştır. Kent M.Ö II. Yüzyılda Bergama Kralı II. Eumenes tarafından kurulmuştur. Şehir adını Bergama’nın kurucusu Telephos’un karısı Hiera’dan almıştır. Frigya bölgesine başkentlik yapan kent, Bizans döneminde piskoposluk kenti olmuştur. Kentteki hakim mimari yapı Roma dönemine aittir.

XANTHOS – LETOON
Listeye alınma yılı; 1988
Niteliği; Kültürel
Nedeni; Kültürel ve Tarihsel açıdan kendine özgü niteliklere sahip Likya Uygarlığı’nın yönetsel ve dinsel merkezleri olmaları, Hint-Avrupa dillerinin kökenine dair, önemli ipuçları sunması
Etkisi; Bölge koruma altına alınmıştır

Xanthos; Fethiye’ye 46 km uzaklıkta Kınık Köyü’nün yakınında bir antik kent İlkçağ’da Likya bölgesinin en büyük idari ve dini merkezi M.Ö. II. Yüzyılda Likya bölgesinin başkenti olmuştur. Roma ve Bizans döneminde önemli yapılarla donatılmıştır. VII. Yüzyılda Arap akınları kentin terk edilmesine yol açılmıştır.

Letoon; İlkçağ’da Anadolu’nun Likya bölgesinin kutsal bölgesi olan Letoon, Xanthos’a 4 km uzaklıktadır. Burada Leto, Apollon ve Artemis tapınakları bulunmaktadır. Kentte bu 3 tapınaktan başka; 1 çeşme 1 manastır ve Roma tiyatrosu dikkat çekmektedir.

SAFRANBOLU EVLERİ
Listeye alınma yılı; 1994
Niteliği; Kültürel
Nedeni; Geleneksel Türk konut mimarisinin Tarihsel ve Kültürel dokusunu yansıtması
Etkisi; Bölge koruma altına alınmıştır.

Safranbolu, eski kent dokusu bozulmamış bir yerleşim merkezidir. XVIII. Yüzyıl sonlarıyla XIX. Yüzyıldan kalma konaklar; evler, mimari ve iç dekorasyonuyla büyüleyici bir güzelliğe sahiptir. Safranbolu; konakları, evleri, sokakları, çeşmeleri ve geleneksel halk yaşantısıyla tümüyle bir Açık Hava Müzesi görünümündedir.

TROYA ARKEOLOJİK KENT
Listeye alınma yılı; 1998
Niteliği; Kültürel
Nedeni; Homeros’un İlyada destanında geçen Troyalılar’a ait arkeolojik kent kalıntıları
Etkisi; Bölge koruma altına alınmıştır.

M.Ö. 3000 yıllarında kurulan ve 400 yılına değin yaşantısını sürdüren Troya kenti, Homeros’un ünlü İlyada destanındaki bazı önemli olaylara sahne olmuştur. 1871 yılından itibaren Arkeolog Schliemann’nın yaptığı kazılarda Troya’nın 9 kent kalıntısı ve 42 yapı katı ortaya çıkarılmış ve Troya hazinesi bulunmuştur. “Schliemann’ın yurt dışına kaçırdığı hazine 1873’te bulundu. Hazine; 155 parça altın, gümüş, elektrondan takılar, kaplar, bakır/tunçtan silahlar ve aletlerden oluşuyordu.” Daha sonra (Esin, 1993: 184). Schliemann hazineyi gizlice Atina’ya yollar, ardından hazine İngiltere’de sergilenir ve Berlin müzesine devri gerçekleşir. Hazine 2. Dünya Savaşı’nda Rusya’ya götürülmüştür.

SONUÇ
Üzerinde yaşadığımız Anadolu coğrafyası tarihin her döneminde önemli bir merkez olmuş ve birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İşte bu coğrafya hem üzerinde yaşamış olan medeniyetlerin oluşturduğu kültürel miras açısından -Hititlerden Friglere, Asurlardan Perslere, Romalılardan Selçuklulara birçok farklı medeniyeti barındırmıştır- hem de eşi benzeri dünyanın başka hiçbir yerinde olmayan doğal oluşumlar açısından oldukça zengin bir alan olma özelliğini korumaktadır.

İngiltere’nin 24, Almanya’nın 27, İtalya’nın 35, İspanya’nın 36, Fransa’nın 28 ve ABD’nin 18 eserle yer aldığı Dünya Mirası Listesinde Türkiye’nin sadece 9 eserle temsil edilmesi, herhalde bu coğrafyaya büyük bir vefasızlıktır. Ama şuna da inanıyoruz ki gelecekte gerek kültürel, gerekse doğal eser sayısı artacak ve hak ettiği yeri bulacaktır.


KAYNAKÇA

Aslanapa, Oktay. “Türk Sanatı”, 3. basım, İstanbul: Remzi Kitabevi A.Ş., 1993.
Bayçın, Nermin. “Tehdit Altındaki Miras”, National Geographic, Ekim 2002, ss. 160-167.
Büyük Larousse. “Birleşmiş Milletler Örgütü”, Milliyet Gazetecilik A.Ş. İstanbul: 1986, 4: 1677-1678.
______. “UNESCO”, Milliyet Gazetecilik, A.Ş. İstanbul: 1986, 23: 11947.
Esin, Ufuk. “19. Yüzyıl Sonlarında Heinrich Schliemann’ın Troya Kazıları ve Osmanlılar’la İlişkileri”, Türkiye Ekonomik ve Ulusal Tarih Vakfı Tarafından Düzenlenen Osman Hamdi Bey ve Dönemi Sempozyumu’nda Sunulan Bildiri. İstanbul: 1993, s. 184.
Gerçek, Ferruh. “Türk Müzeciliği”, 1. basım, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1999.
O’Neill, Tom. “Korunan Miras”, National Geographic, Ekim 2002, ss. 144-159.
Özel, Sibel. “Uluslararası Alanda Kültür Varlıklarının Korunması”, İstanbul: Kurtiş Matbaacılık, 1998.
T.C. Kültür Bakanlığı. “Türkiye’nin Şaheserleri”, 4. basım, Ankara: Pan Matbaacılık 1997.


Alınış Tarihi: Temmuz 2004
Hakemlerden Dönüş: Ekim 2004
Anahtar Sözcükler: Kültürel miras , Doğal miras , Koruma ,


Dergi: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi     Volume: 2004     Number: 550     Annualy:     Page Numbers :
Abstract :
Keywords : ,
Dokümanlar / Documents

Bedava Kargo
100 ve üzeri alışverişler kargo bedava

İndirimli Kargo
75-100 arası kargo yarı fiyatına

Pegem Akademi Dershaneleri
KPSS, ALES, KPDS, ÜDS, DGS Hazırlık Kurslarında lider marka Pegem Akademi Dershaneleri web sitesi için tıklayınız.

Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2013 © Pegem Akademi Yayıncılık.