Sempozyum: XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Kongreler
1. Ulusal İlköğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
III. Eğitim Yönetimi Kongresi
Bildiri İndeksi
XVII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
VII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
World Conference on Educational Sciences
Bildiri İndeksi
Further Education in the Balkan Countries
Bildiri İndeksi
IV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
IV. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi
Bildiri İndeksi
XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
IV.Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi
Bildiri İndeksi
Dünya Eğitim Bilimleri Kongresi (WCES 2010 World Conference on Educational Sciences)
Bildiri İndeksi
1.Ulusal Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
19. Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
World Conference on Psychology Counselling & Guidance
Bildiri İndeksi
2.nd World Conference on Psychology, Counselling& Guidance
Bildiri İndeksi
20.Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
Uluslararası Türkçenin Eğitimi- Öğretimi Kurultayı
Bildiri İndeksi
2.nd World Conference on Learning Teaching & Educational Leadership
Bildiri İndeksi
I. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
XI. Ulusal Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Kongresi
Bildiri İndeksi
3rd International Conference on New Trends in Education and Their Implications
Bildiri İndeksi
X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi
Bildiri İndeksi
21. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
2. Ulusal Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
3. International Congress on Early Childhood Education
Bildiri İndeksi
22.Özel Eğitim Kongresi Özel Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Bildiri İndeksi

Fen Öğretiminde Performans Dayanaklı Değerlendirmenin Bilimsel Süreç Becerileri, Tutum ve Kalıcılığa Etkisi
İlke ÖNAL ÇALIŞKAN, Araş. Gör.
Hacettepe Üniversitesi

Fitnat KAPTAN, Prof. Dr.
Hacettepe Üniversitesi
Bildiri Özeti:

1. Problem Durumu
Bilim Çağının gerektirdiği niteliklerin başında olan üst düzey düşünme beceriyle bilimsel yöntem süreç becerilerinin kazandırıldığı derslerin başında Fen ve Teknoloji dersi gelir. Bu derste, çocukların içinde yaşadıkları çevreyi ve evreni bilimsel yönden ele alıp incelemeleri amaçlanır. Onların, yaşama kolay uyum sağlamaları, içinde bulundukları çevreyi çok iyi gözlemlemelerine ve mümkün olduğunca olaylar arasında neden sonuç ilişkilerini kurarak sonuç elde etme yollarını öğrenmelerine bağlıdır (Kaptan, 1999).
Fen eğitiminin temel amaçları ve dünyadaki eğitim sistemlerinde meydana gelen gelişmeler doğrultusunda ilköğretim düzeyinde programlarda birtakım yenilikler yapılmıştır. Çağın ve eğitim sisteminin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak 2005-2006 eğitim-öğretim yılında yürürlüğe giren yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına göre oluşturulan “Fen ve Teknoloji Programı”nın vizyonu bireysel farklılıkları ne olursa olsun bütün öğrencilerin fen ve teknoloji okur yazarı olarak yetişmesidir. Fen ve teknoloji okur yazarlığı, genel bir tanım olarak; bireylerin araştırma-sorgulama, eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerileri geliştirmeleri, yaşam boyu öğrenen bireyler olmaları, etraflarındaki dünya hakkındaki merak duygusunu sürdürmeleri için gerekli olan fenle ilgili beceri, tutum, değer, anlayış ve bilgilerin bir birleşimidir (MEB, 2004).
Lawson (1995), bilimsel süreç becerilerini günlük yaşamdan karşılaşılan problemler doğrultusunda bilimle ilgili sorular oluşturma, oluşturulan problemlerle ilgili değişkenleri tanımlama ve kontrol etme, hipotezler kurma ve bütünsel düşünme, tahminlerde bulunma, sonuçlar çıkarma, ilişkisel düşünme olarak tanımlar. Yaratıcı ve eleştirel düşünme biçimlerine ait beceriler; doğayı bilimsel terminolojiyle tanımlama ve bilimsel terimlerle düşünebilme, uygun yorumlar ve yordamalar yapabilme, problemler tanımlayıp problemlere uygun çözüm yolları üretebilme olarak tanımlanır.
Bilimsel süreç becerileriyle üst düzey bilişsel becerilerin öğrencilere kazandırılması, eğitim sisteminin her basamağında yapılacak yeniliklerle mümkün olacaktır. Bu doğrultuda süreç içerisinde yapılan eğitim öğretim etkinlikleri kadar ölçme ve değerlendirme etkinlikleri de önem kazanmaktadır.
Performans değerlendirmesi, öğrencinin çeşitli problem durumları karşısında gösterdiği tepkilerin teşhis edilerek eksiklik ve yeterliklerinin öğrenciyle birlikte belirlenmesini sağlayan bir değerlendirme biçimidir. Bu değerlendirme biçimi disiplinler arası bilgiyi birleştirme, analiz, yorumlama, yordama yapma gibi üst düzey düşünme becerilerini ölçer. İçerisinde öğrencilerin bir konuyu anlamalarını yazılı anlatım, analiz, açıklama, özet yoluyla değerlendiren ‘deneme raporları’, öğrencilerin bilimsel kavramları ne kadar iyi anladığını ve bilimsel işlemleri ne kadar iyi yapabildiklerini test eden ‘deneyler’, öğrencilere alan içeriği ve kurallarla ilgili ustalıklarını gösterme fırsatı veren ‘gösterimler’,
belli sayıda öğrencinin planlama, araştırma, grup içi tartışma ve grup sunumunu talep eden karmaşık bir problem üzerinde çalışmasını sağlayan ‘grup projeleri’ ni barındırır (Berk, 1994).

2. Amaç
Çağımızın öngördüğü insan nitelikleri ve yeni geliştirilen programların ihtiyaçları doğrultusunda çalışmanın temel amacı, performans dayanaklı değerlendirmenin öğrencilerin bilimsel süreç becerileri ve tutum açısından etkililiğini incelemektir.

3. Yöntem

Araştırma, deneysel araştırma yöntemine ait desenlerden ön-test son-test kontrol gruplu desene uygun olarak tasarlanmıştır. Çalışma, Ankara İli Beytepe İlköğretim Okulu’ndan üç yedinci sınıfta (biri deney, ikisi kontrol grubu ) toplam 105 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Ölçme araçları olarak, Önal (2005) tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Becerileri Testi (BSBT), Geban ve diğerleri (1994) tarafından geliştirilen Fen Bilgisi Tutum Ölçeği (FBTÖ) kullanılmıştır. Deney grubunda süreç boyunca öğrencilere değerlendirme sürecinde performans dayanaklı etkinlikler verilmiş, bu etkinliklere ilişkin rubrikler geliştirilmiştir. Süreç sonunda, gruplara BSBT ve FBTÖ yeniden uygulanarak tutum ve başarı açısından bir farklılık olup olmadığına bakılmıştır. Uygulamanın tamamlanmasından bir buçuk ay sonra, kalıcılık testi uygulanarak üç grupta bilimsel süreç becerilerindeki kalıcılığa bakılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, t-testi ve tekrarlayan verilerde varyans analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir.

4. Bulgular
Uygulama sonrasında, gruplar arasında bilimsel süreç becerileri ve tutum açısından deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır.

5. Öneriler
Çalışma sonucunda; öğretim programının kapsamı, bilgi yükünün azaltılarak öğrencilerin bilimsel yöntem süreç becerilerinin geliştirilmesine ve değerlendirilmesine yönelik etkinliklere ağırlık verilmesi, öğrencilere sınavların analizini yapma alışkanlığı kazandırılması, yapmış oldukları ödevlerde kendini ve arkadaşlarını değerlendirme olanağı sunulması, aynı alandaki öğretmenlerin işbirliği yaparak farklı performans görevleri için dereceli puanlama anahtarı hazırlamaları, Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerin işbirliği aracılığıyla alandaki öğretmenlere performans değerlendirme konusunda eğitimler verilmesi, hizmet öncesindeki programlar ve ders içeriklerinin öğretmen adaylarının performans değerlendirme basamaklarını uygulamalarına olanak tanıyacak biçimde düzenlenmesi şeklinde önerilere yer verilmiştir.

6. Kaynakça
Berk, R. A. (1994). Performance Assessment of our own Professional Behavior. Educational Measurement: Issues and Practice, 13 (1), 27-32.
Geban, Ö., Ertepınar, H., Yılmaz, G., Altın, A. ve Şahbaz, F. (1994). Bilgisayar destekli
eğitimin öğrencilerin fen bilgisi başarılarına ve fen bilgisi ilgilerine etkisi. Birinci Ulusal Fen
Bilimleri Eğitimi Sempozyumu Bildiri Özetleri Kitabı. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Kaptan, F. (1999). Fen Bilgisi Öğretimi. Ankara: MEB Yayınları.
Lawson, A. E. (1995). Science Teaching and The Development of Thinking. USA: Wadsworth
Inc.
MEB (2004). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı İlköğretim Okulu Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı. Ankara: Talim Terbiye Kurulu Yayınları.
Önal, İ. (2005). İlköğretim Fen Bilgisi Öğretiminde Performans Dayanaklı Durum Belirleme Uygulaması Üzerine Bir Çalışma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Anahtar Sözcükler: ,


Sempozyum: XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Abstract :
Keywords : ,
Dokümanlar / Documents

Bedava Kargo
100 ve üzeri alışverişler kargo bedava

İndirimli Kargo
75-100 arası kargo yarı fiyatına

Pegem Akademi Dershaneleri
KPSS, ALES, KPDS, ÜDS, DGS Hazırlık Kurslarında lider marka Pegem Akademi Dershaneleri web sitesi için tıklayınız.

Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2013 © Pegem Akademi Yayıncılık.