Sempozyum: XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Kongreler
1. Ulusal İlköğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
III. Eğitim Yönetimi Kongresi
Bildiri İndeksi
XVII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
VII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
World Conference on Educational Sciences
Bildiri İndeksi
Further Education in the Balkan Countries
Bildiri İndeksi
IV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
IV. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi
Bildiri İndeksi
XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
IV.Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi
Bildiri İndeksi
Dünya Eğitim Bilimleri Kongresi (WCES 2010 World Conference on Educational Sciences)
Bildiri İndeksi
1.Ulusal Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
19. Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
World Conference on Psychology Counselling & Guidance
Bildiri İndeksi
2.nd World Conference on Psychology, Counselling& Guidance
Bildiri İndeksi
20.Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Bildiri İndeksi
Uluslararası Türkçenin Eğitimi- Öğretimi Kurultayı
Bildiri İndeksi
2.nd World Conference on Learning Teaching & Educational Leadership
Bildiri İndeksi
I. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
XI. Ulusal Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Kongresi
Bildiri İndeksi
3rd International Conference on New Trends in Education and Their Implications
Bildiri İndeksi
X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi
Bildiri İndeksi
21. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi
Bildiri İndeksi
2. Ulusal Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi
Bildiri İndeksi
3. International Congress on Early Childhood Education
Bildiri İndeksi
22.Özel Eğitim Kongresi Özel Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Bildiri İndeksi

Yeni Türkçe Öğretim Programı (6-8. Sınıflar)’Nın Dil Türlerine Bakışı
Hülya YEŞİL, Yrd. Doç. Dr.
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi

Ahmet PEHLİVAN, Doç. Dr.
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi

İ.Seçkin AYDIN, Dr.
Dokuz Eylül Üniversitesi
Bildiri Özeti:
Problem Durumu

Yeni Türkçe Öğretim Programı; dile ilişkin okuma, dinleme, konuşma, yazma ve dilbilgisine yönelik öğrenme alanlarını ölçünlü dil dışında kalan dil türlerini (ağızlar ve sosyolektler) göz önünde bulundurmakta mıdır?

2. Amaç

Bütün toplumlarda ölçünlü dil ve ağız farklılıkları her zaman söz konusudur. Dil programları, farklılıkları ortadan kaldırmak ve aynı dili konuşan toplumlar içinde sağlıklı bir iletişimin gerçekleşebilmesi için düzenleme yapar. Bu düzenleme, toplumların yaşam biçimlerini göz önünde bulundurmakla birlikte aynı zamanda onları dilsel boyutta “doğru dil” kullanımına yönlendirir. Ülkemizde bu yönde yapılan ilk ciddi çalışmalar, Cumhuriyet’in ilk yıllarına dayanmaktadır. O dönemden günümüze kadar Türkçenin anadil olarak öğretimi; davranışçılık, yapısalcılık, tam öğrenme, işlevselcilik, yapılandırmacılık vb. psikolojik ve dilbilimsel yöntem ve yaklaşımlarla gerçekleştirilmiştir.
Cumhuriyet`in ilk yıllarında yapılan ve Türk dilinin tarihsel seyri açısından olduğu kadar öğretimi açısından da önemli olan devrim ve çeşitli yapılandırmalara rağmen sistemli ve bilinçli bir Türkçe öğretim yöntemi belirlenememiştir. Cumhuriyet döneminin öğretmenleri de “Türkçe Öğretimi” denince anadili eğitimi Türkçe okuma kitaplarına sarılırlardı. Oysa anadili eğitimi, bir süreci bilinçle sürdürme, bilinçli olarak yaşama etkinliğiyle gerçekleşir (Yıldız vd.; 2008: 74-75). O yıllardan başlayarak günümüze kadarki sürece baktığımızda hazırlanan Türkçe programları ölçünlü dil üzerinden yürütülmüştür.
Bir toplumda -çoğunlukla birinin ölçünlü, diğerinin ağız - iki dil türünün aynı zamanda konuşulmasına diglosia denmektedir (Ferguson, 1959; Francis, 1983). Bu noktada diglosic denen bir durum ortaya çıkmaktadır. Kuşkusuz ölçünlü dil, toplumsal bir kurumun temel yapı taşlarından birini oluşturur. Ne var ki bir dilde bulunan yazılı ve sözlü dil farklılıklarını (diyalekt) göz önünde bulundurmadan hazırlanacak bir program, eğitim kurumlarında çeşitli sorunları beraberinde getirecektir.
Bireyler, dilsel edinci gerçekleştirirken çeşitli etmenler(eğitim, politika, toplumsal gereklilik, ekonomik bağımlılık vb.)e bağlı olarak dil türlerinden birini seçerek içinde bulundukları gruplarla iletişim kurmaya çalışırlar. Bu noktada öğretime yönelik hazırlanacak programlar, yalnız resmî değil; resmî olmayan doğal ortamları da göz önünde bulundurmalı ve bu ortamlara destek vermelidir.Bu çalışmanın amacı, Yeni Türkçe Öğretimi Programı(YTÖP)’ndaki öğrenme alanlarının dil türlerine yönelik bakış açısını saptayabilmek için; amaç, beceri, kazanım, yöntem ve teknikler doğrultusunda değerlendirmektir. Türkçe programının hazırlanmasında dil türlerinin yer almasının, “yapılandırmacılık”la örtüşeceği, dolayısıyla yürütülmekte olan programa destek vereceği düşünülmektedir.

3. Yöntem

Çalışmada literatür taraması yapılarak YTÖP’teki öğrenme alanlarına göre düzenlenen kazanımların dil türlerini göz önünde bulundurup bulundurmadıkları yönüyle değerlendirilmiştir.

4. Bulgular

YTÖP’de genel amaçlar, temel beceriler, kazanımlar, yöntem ve teknikler incelendiğinde, ölçünlü dil ile ağız farklılıklarını çatıştıran aşağıdaki bulgular saptanmıştır:
Genel Amaçlar
Öğrencilerin, duygu, düşünce ve hayallerini sözlü ve yazılı olarak etkili ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, Türkçeyi, konuşma ve yazma kurallarına uygun olarak bilinçli, doğru ve özenli kullanmaları, okuduğu, dinlediği ve izlediğinden hareketle, söz varlığını zenginleştirerek dil zevki ve bilincine ulaşmaları; duygu, düşünce ve hayal dünyalarını geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Temel Beceriler
Konuşma
Hayatın her alanında doğru, güzel, etkili konuşan ve konuşulanları doğru anlayıp yorumlayan bireylerin yetiştirilmesi, onların diğer dil becerilerinde de başarılı olmalarına bağlıdır. Programda, konuşma becerisinin geliştirilmesiyle; öğrencilerin Türkçenin estetik zevkine vararak ve zengin söz varlığından faydalanarak kendilerini doğru ve rahat ifade edebilmeleri, sosyal hayatta karşılaşacakları sorunları konuşarak çözebilmeleri, yorumlayıp değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.
Okuma
Öğrencilerin Türkçeyi bütün zenginlikleriyle ve doğru bir şekilde yansıtması ayrı bir önem taşımaktadır. Bu nedenle derslerde işlenecek metinlerin taşıması gereken özellikler programda belirtilmiştir.
Yazma
YTÖP’te yazma becerisinin geliştirilmesiyle; öğrencilerin duygu, düşünce, hayal, tasarı ve izlenimlerini dilin imkânlarından yararlanarak ve yazılı anlatım kurallarına uygun şekilde anlatmaları amaçlanmaktadır.
Öğrenme ve Öğretme Süreci
Program, öğrencilere Türkçeyle ilgili bilgi ve becerileri kazandırmanın yanında, onların yeni bilgi ve çözümler üretmeyi alışkanlık hâline getirmelerini de amaçlamaktadır.
Kazanımlar
Dinlediklerini/izlediklerini dil ve anlatım yönünden değerlendirir.
Standart Türkçe ile konuşur.
Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurar.
Kelimeleri doğru telaffuz eder.
Yazım kurallarını kavrayarak uygular.
Cümlede anlatım bozukluğuna neden olan kullanımları belirler. Anlatım bozuklarını düzeltir.

5. Öneriler

Yukarıda özet biçiminde verilen bulgular sonucunda, YTÖP’in ölçünlü dili merkeze alarak anadili öğretimi yaptığı görülmektedir. Programda temel beceriler ile dilbilgisi öğretiminde dil türlerinin dikkate alınması ve öğretimin bu temelle yapılması gerektiğiyle ilgili bir öneri yoktur. Çağdaş anadili eğitim programları ölçünlü dil kullanımı yanında dil türleri ve işlevleri üzerine de odaklanmaktadır. Türkçe programın hazırlanmasında yöresel ve sosyal farklılıkların program içinde yer alması “yapılandırmacılık”la da örtüşecektir. Çünkü yapılandırmacılık hem çocuğun okula getirdiği bilgi hem de süreçle ilgilenir. Dolayısıyla bunların dikkate alınması yürütülmekte olan programa destek verecektir. Bu yaklaşım YTÖP’in genel amaçlarıyla da tutarlı olacaktır. Dil bilinci ancak çocuğun okula getirdiği dil ile ölçünlü dil karşılaştırılarak sağlanabilir (Hawkins, 1984).
İnsanoğlunun ortak bildirişimi sağlayabilmesi ölçünlü dili kaçınılmaz kılsa da bu öğretimin daha işlevsel bir biçimde yapılabilmesi, bireyin kendi kültürel özelliklerinden getirdiği çeşitli olguları da göz önünde bulundurma gerçeğine dayanmaktadır. Bu durum anadili öğretimine indirgendiğinde, Türkiye’nin farklı ağız özelliklerini göz önünde bulundurmadan sürdürülecek bir dil öğretim sürecini,
1.Kültürlerin zenginliğini yok etmesi,
2.Hedef öğrenenin ölçünlü dile yönelik tutumunu etkilemesi, bakımlarından olumsuz yönde etkilemektedir.

6. Kaynakça

Ferguson, C. A. (1959). Diglossia. Word, 1 (15), 325-340.
Francis, W. N. (1983). Dialectology: An introduction. UK: Longman.
Hawkins, E. (1984). Awereness of language. An introduction. Cambridge University. Press, Cambridge.
MEB (2006). İlköğretim Türkçe Dersi (6,7,8. Sınıflar) Öğretim Programı). Ankara.
Yıldız, C.; Okur, A.; Arı, G.; Yıldız, Y. (2008). Yeni Öğretim Programına Göre Kuramdan Uygulamaya Türkçe Öğretimi. Ankara. Pegem A Yay.

Anahtar Sözcükler: ,


Sempozyum: XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı
Abstract :
Keywords : ,
Dokümanlar / Documents

Bedava Kargo
100 ve üzeri alışverişler kargo bedava

İndirimli Kargo
75-100 arası kargo yarı fiyatına

Pegem Akademi Dershaneleri
KPSS, ALES, KPDS, ÜDS, DGS Hazırlık Kurslarında lider marka Pegem Akademi Dershaneleri web sitesi için tıklayınız.

Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2013 © Pegem Akademi Yayıncılık.