| 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı, Öğretmen Kılavuz Kitabı ve Öğrenci Çalışma Kitabının Yapılandırmacı Yaklaşıma Uygunluğuna İlişkin Bir İnceleme |
Sevilay ATMACA
Hacettepe Üniversitesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı, ANKARA
Funda ASLAN
İhsan Doğramacı Vakfı, Özel Bilkent İlköğretim Okulu
Fitnat KAPTAN |
Bildiri Özeti:
Eğitim programlarının işlerlik kazanması için programın felsefesine uygun eğitim öğretim ortamları hazırlayabilecek yetkinliğe sahip öğretmenlerin hizmette olmasınının yanında, programın felsefesini yansıtabilecek öğretim materyallerinin kullanılması da gerekmektedir. Yeni öğretim programlarının temelinde yatan yapılandırmacılık yaklaşımında da, bilginin anlamlandırılıp, yapılandırılmasında görsel ve işitsel materyallerin kullanımı yanında öğrencilere kullandırılması çok önemli bir yer tutmaktadır. Öğretim programlarına uygun olarak hazırlanması beklenen ders kitaplarının da öğrencilerin kolaylıkla ulaşabileceği, en ucuz öğretim materyali olduğu ve öğrencilere belli becerilerin kazandırılmasında göz ardı edilemeyecek bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Böylesi bir öneme sahip olan ders kitaplarının yapılandırmacılık yaklaşımına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığının tespit edilmesinin gerekliliği ortaya çıkmıştır. Hatta sadece ders kitapları değil, artık bir bütünün parçaları olarak görülen üçlü setin diğer elemanları olan öğretmen kılavuz kitabı ve öğrenci çalışma kitabının da incelenmesinin, yaklaşımın kitaplardaki yerinin tespit edilmesini kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada, yapılandırmacılık yaklaşımına uygun olarak hazırlanan ve hâlen uygulanan öğretim programlarının sözü edilen en önemli ögeleri olan ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı ve öğretmen kılavuz kitabı ele alınmış; bir kitap setinin yapılandırmacılık yaklaşımına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı tespit edilmiştir. Fen ve Teknoloji programının sınıflardaki en önemli temsilcisi olan ders kitapları incelenirken kazanım, içerik, öğretme ve öğrenme yaşantıları, ölçme ve değerlendirme gibi program geliştirmenin temel ögeleri incelemenin ana başlıkları olarak ele alınmıştır. Bu dört temel ögenin yapılandırmacılık yaklaşımı açısından taşıması gereken özellikler ve nitelikler araştırmacılar tarafından belirlenmiş; üçlü bir derecelendirme ile ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı ve öğretmen kılavuz kitabı için kullanılabilir hale getirilmiştir. Çalışmada, bir 6. Sınıf Fen ve Teknoloji ders kitabı, öğretmen kılavuz kitabı ve öğrenci çalışma kitabının “Yaşamımızdaki Elektrik” ünitesinin yer aldığı bölüm, araştırmacılar tarafından hazırlanan ölçütlere göre incelenmiştir. Kazanımla ilgili özellikler bakımından her üç materyal de yapılandırmacılığa uygun olarak nitelendirilebilir. İçerik açısından bakıldığında, öğretmen kılavuz kitabı ile öğrenci çalışma kitabının yeterli olduüu görülürken, ders kitabının daha az yeterli olduğu tespit edilmiştir. Öğretme-öğrenme yaşantıları açısından öğretmen kılavuz kitabı, setin diğer iki parçasına göre daha yeterli bulunmuş; bu durum araştırmacılar tarafından materyallerin işlevleri açısından beklenen bir sonuç olarak nitelendirilmiştir. Ölçme ve değerlendirme ile ilgili özelliklere bakıldığında ise, öğrenci çalışma kitabının diğer iki kitaba göre daha yeterli olduğu söylenebilir. Yapılandırmacılığa uygun çeşitli ölçme ve değerlendirme etkinliklerinin öğrenci çalışma kitabında yoğun olarak kullanıldığı söylenebilir. İncelemeler sonucunda, yeni öğretim programıyla birlikte kullanılmaya başlanan üçlü kitap setlerinin birbirini tamamladığı ve yapılandırmacı yaklaşıma uygunluk bakımından her üç kitabın birlikte incelenmesinin bütünsel bakmak açısından yararlı olduğu kanısına varılmıştır. İncelenen ünitenin her üç kitapta yer alan bölümlerine bakıldığında, yapılandırmacı yaklaşıma uygun bir öğretimi desteklemeye çalıştığı görülmüştür. İncelenen üniteye göre, 6.Sınıf Fen ve Teknoloji kitap setini hazırlayanların yapılandırmacı yaklaşımı özümsedikleri ve bunu ürünlerinde mümkün olduğunca göstermeye çalıştıkları söylenebilmektedir. Ayrıca, üniteleri hazırlayan kişilerin farklı olabileceği ihtimali de düşünülerek, üç kitabın tamamının incelenmesinin kitapların yapılandırmacı yaklaşıma uygunluğunu yorumlamak açısından daha yararlı olabileceği de düşünülmektedir. |
Anahtar Sözcükler: ,
|
| Sempozyum: 1. Ulusal İlköğretim Kongresi |
|
|
| Abstract : |
| Keywords : , |
Dokümanlar / Documents
|
|