Anasayfa







Sempozyum: Değerler Eğitimi Sempozyumu
Akademisyenlerin Meslek Ahlakına Aykırı Davranışlara İlişkin Algıları (Çomü Eğitim Fakültesi Örneği)
İlknur Maya
Bildiri Özeti:
Akademisyenlik mesleği, eğitim süresinin uzun ve sürekli olması ve yoğun emekle birlikte gerektirdiği entellektüel beceri açısından saygınlığı yüksek olan bir meslektir. Bu çerçevede akademisyenler, elde ettikleri yüksek prestij kadar toplum içinde birçok ayrıcalıklar, sosyal, ekonomik, yasal ve politik üstünlüklere sahiptir (Pınar, 2002). Ne var ki, toplumun akademisyenlere verdiği değer kadar tüm meslek sahiplerinin olduğu gibi akademisyenlerin de topluma karşı özel ahlaki sorumlulukları bulunmakta (Arslan, 2001) ve bu sorumluluklarının temelinde ise toplumsal ahlaki değerler yatmaktadır.

Akademisyenlerin eğitim düzeyinin yüksek olması ve model olma rolleri ise, onların ahlaki sorumluluklarını daha da önemli kılmaktadır. Meslek ahlakı, günümüzde değişen değerler ile birlikte tüm sektörlerde önem kazanan araştırma konusudur. Bu araştırmada, akademisyenlerin gerçekleştirdikleri çeşitli etkinliklerde (eğitim-öğretim, araştırma, topluma hizmet ve üniversite dışı çalışma gibi) meslek ahlakına aykırı olarak algıladıkları davranışların neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın, akademisyenlerin kendi davranışlarını ve meslek ahlakına uygun olmayan davranışları gözden geçirmelerine katkı sunarak, kurum yöneticilerinin meslek ahlakının inşa edilmesi konusunda önlem almalarına hizmet edebileceği düşünülebilir.

Araştırma nitel desende oluşturulmuş ve görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi`nde görev yapan 70 öğretim üyesinden, 50`si oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan ve geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde, içerik çözümlemesinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarından bazıları şunlardır:

1) Akademisyenler, not karşılığı maddi çıkar sağlamak, mazeretsiz ders yapmamak ya da derse geç girmek veya erken çıkmak, dışarıda çalışma nedeniyle üniversitedeki sorumluluklarını yerine getirmemek, öğrencileri kendi kitabını almaya zorlamak, araştırma verileri üzerinde oynamak, özel seyahatleri bilimsel çalışma gibi göstererek üniversiteden maddi destek sağlamak, maddi destekle yürütülen çalışmalarda gerçeği çarpıtarak daha çok kazanç elde etmeye çalışmak, yayınlarda katkısı olmadığı halde ortak olmayı istemek ya da ortak yapmak, danışmanlık yaparken yürütülen tezin süresini gereksiz yere uzatmak, yöneticilere hediye vermek gibi davranışları meslek ahlakına aykırı olarak belirtmişlerdir.

2) Akademisyenler, kurumsal beklentilerin yüksek olması, ders yükünün fazla olması, küreselleşme ile değerlerin değişmesi, daha çok maddi kazanç ya da ayrıcalık elde etme isteği, karakter sorunu ve yöneticilerle iyi geçinme isteği gibi nedenlerle meslek ahlakına aykırı davranışların sergilenebileceğini ifade etmişlerdir.

3) Akademisyenler düzenli denetim, araştırma faaliyetlerine daha çok finansal destek, ders ücretlerinin yükseltilmesi, mesleğe ilişkin etik ilkelerin yeterince paylaşılması ve değerler ve karakter eğitimi gibi programlar ile eğitimcilerin eğitilmesi gibi uygulamalar yoluyla meslek ahlakına aykırı davranışların önlenebileceğini belirtmişlerdir.

Araştırmada ulaşılan sonuçlar doğrultusunda şu öneriler getirilebilir:

1) Akademisyenler, kurumsal beklentilerin yüksek olmasına bağlı olarak istemeden ya da farkında olmadan meslek ahlakına aykırı davranışlar sergileyebilecekleri nedeniyle, öncelikle onların ders yüklerinin azaltılması ve araştırma teşvik fonlarının yükseltilmesi gibi çalışma ortamına ilişkin düzenlemeler yapılmalıdır.

2) Akademisyenlerin değerlerinin, onların meslek ahlakına uygun davranışlar sergilemelerini etkilemesi bakımından belirlenmesi sağlanmalı ve bu değerler, kurumsal değerler ile uyumlu hâle getirilmelidir.

3) Meslek ahlakına uygun davranışlar, karakter ve değerler eğitimi gibi programlar yoluyla pekiştirilmeli ve topluma hizmet gibi fedakârlık gerektiren meslek ahlakına uygun davranışlar ödüllendirilmelidir.
Anahtar Sözcükler: Akademisyen, meslek ahlakı, davranış, algı.


Sempozyum: Değerler Eğitimi Sempozyumu
Akademisyenlerin Meslek Ahlakına Aykırı Davranışlara İlişkin Algıları (Çomü Eğitim Fakültesi Örneği)
İlknur Maya
Abstract : Akademisyenlik mesleği, eğitim süresinin uzun ve sürekli olması ve yoğun emekle birlikte gerektirdiği entellektüel beceri açısından saygınlığı yüksek olan bir meslektir. Bu çerçevede akademisyenler, elde ettikleri yüksek prestij kadar toplum içinde birçok ayrıcalıklar, sosyal, ekonomik, yasal ve politik üstünlüklere sahiptir (Pınar, 2002). Ne var ki, toplumun akademisyenlere verdiği değer kadar tüm meslek sahiplerinin olduğu gibi akademisyenlerin de topluma karşı özel ahlaki sorumlulukları bulunmakta (Arslan, 2001) ve bu sorumluluklarının temelinde ise toplumsal ahlaki değerler yatmaktadır.

Akademisyenlerin eğitim düzeyinin yüksek olması ve model olma rolleri ise, onların ahlaki sorumluluklarını daha da önemli kılmaktadır. Meslek ahlakı, günümüzde değişen değerler ile birlikte tüm sektörlerde önem kazanan araştırma konusudur. Bu araştırmada, akademisyenlerin gerçekleştirdikleri çeşitli etkinliklerde (eğitim-öğretim, araştırma, topluma hizmet ve üniversite dışı çalışma gibi) meslek ahlakına aykırı olarak algıladıkları davranışların neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın, akademisyenlerin kendi davranışlarını ve meslek ahlakına uygun olmayan davranışları gözden geçirmelerine katkı sunarak, kurum yöneticilerinin meslek ahlakının inşa edilmesi konusunda önlem almalarına hizmet edebileceği düşünülebilir.

Araştırma nitel desende oluşturulmuş ve görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi`nde görev yapan 70 öğretim üyesinden, 50`si oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan ve geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde, içerik çözümlemesinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarından bazıları şunlardır:

1) Akademisyenler, not karşılığı maddi çıkar sağlamak, mazeretsiz ders yapmamak ya da derse geç girmek veya erken çıkmak, dışarıda çalışma nedeniyle üniversitedeki sorumluluklarını yerine getirmemek, öğrencileri kendi kitabını almaya zorlamak, araştırma verileri üzerinde oynamak, özel seyahatleri bilimsel çalışma gibi göstererek üniversiteden maddi destek sağlamak, maddi destekle yürütülen çalışmalarda gerçeği çarpıtarak daha çok kazanç elde etmeye çalışmak, yayınlarda katkısı olmadığı halde ortak olmayı istemek ya da ortak yapmak, danışmanlık yaparken yürütülen tezin süresini gereksiz yere uzatmak, yöneticilere hediye vermek gibi davranışları meslek ahlakına aykırı olarak belirtmişlerdir.

2) Akademisyenler, kurumsal beklentilerin yüksek olması, ders yükünün fazla olması, küreselleşme ile değerlerin değişmesi, daha çok maddi kazanç ya da ayrıcalık elde etme isteği, karakter sorunu ve yöneticilerle iyi geçinme isteği gibi nedenlerle meslek ahlakına aykırı davranışların sergilenebileceğini ifade etmişlerdir.

3) Akademisyenler düzenli denetim, araştırma faaliyetlerine daha çok finansal destek, ders ücretlerinin yükseltilmesi, mesleğe ilişkin etik ilkelerin yeterince paylaşılması ve değerler ve karakter eğitimi gibi programlar ile eğitimcilerin eğitilmesi gibi uygulamalar yoluyla meslek ahlakına aykırı davranışların önlenebileceğini belirtmişlerdir.

Araştırmada ulaşılan sonuçlar doğrultusunda şu öneriler getirilebilir:

1) Akademisyenler, kurumsal beklentilerin yüksek olmasına bağlı olarak istemeden ya da farkında olmadan meslek ahlakına aykırı davranışlar sergileyebilecekleri nedeniyle, öncelikle onların ders yüklerinin azaltılması ve araştırma teşvik fonlarının yükseltilmesi gibi çalışma ortamına ilişkin düzenlemeler yapılmalıdır.

2) Akademisyenlerin değerlerinin, onların meslek ahlakına uygun davranışlar sergilemelerini etkilemesi bakımından belirlenmesi sağlanmalı ve bu değerler, kurumsal değerler ile uyumlu hâle getirilmelidir.

3) Meslek ahlakına uygun davranışlar, karakter ve değerler eğitimi gibi programlar yoluyla pekiştirilmeli ve topluma hizmet gibi fedakârlık gerektiren meslek ahlakına uygun davranışlar ödüllendirilmelidir.
Keywords : Akademisyen, meslek ahlakı, davranış, algı.
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.