Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Örgütsel Bağlılık Düzeyleri
Salih BARDAKÇI
Ankara Üniversitesi

Deniz ATAL
Ankara Üniversitesi

Deniz DERYAKULU
Ankara Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Araştırmanın amacı, bilişim teknolojileri öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeylerini çeşitli demografik özellikler, yanı sıra çalışma ortamı ve okul kültürüne ilişkin farklılıklar doğrultusunda betimlemektir. Tsui ve Cheng (1999) öğretmenin örgütsel bağlılığını okula ilişkin güçlü bir aidiyet duygusu ve katılım olarak tanımlamakta; okulun amaç ve değerlerine yönelik güçlü bir inanç ve kabul; okulun amaçlarını gerçekleştirmeye ilişkin çaba göstermede gönüllülük ve okulun üyesi olarak kalmaya yönelik istek olarak betimlemektedir. Alanyazın incelendiğinde, öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının çeşitli bireysel değişkenlerin yanı sıra, okul kültürü ve çalışma yapısı, bu yapı içerisinde görev ve sorumlulukların açıklığı, iş yükü ve süresinin belirliliği, yönetsel destek ve kişilerarası ilişkiler gibi durumlarla ilişkili olduğu görülmektedir (Bogler ve Somech, 2004; Buluç, 2009; Dee, Henkin ve Singleton, 2006; Sezgin, 2010). Örgütsel bağlılık, öğretmenlerin mesleki verim ve doyumunun, ayrıca eğitim sistemi ve okul bazında değişim ve yenileşmenin temel bir belirleyicisi olarak ele alınmaktadır (Swailes, 2002). Türkiye’de bilişim teknolojileri öğretmenlerinin yaşadığı mesleki sorunlara odaklanan araştırmalar incelendiğinde; rol çatışmaları, bilişim teknolojileri alanına okul programlarında yeterince önem verilmemesi, destekleyici yönetici davranışlarının yetersizliği, iş arkadaşları tarafından yeterince takdir edilmeme gibi durumların ortaya çıktığı görülmektedir (Deryakulu ve Olkun, 2007; Deryakulu ve Olkun, 2009). Gerek bu olumsuzluklar, gerekse Türkiye’de devam etmekte olan eğitim reformlarının görev ve sorumluluklarında yarattığı belirsizlikler bilişim teknolojileri öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek unsurlar olarak ortaya çıkmakta, bu durum bilişim teknolojileri öğretmenlerinin örgütsel bağlılıklarını bir inceleme alanı olarak karşımıza getirmektedir.

Araştırma Türkiye’nin farklı bölgelerinde görev yapmakta olan 140 bilişim teknolojileri öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Grubun cinsiyete göre dağılımı 53 kadın (% 37.9), 87 erkek (% 62.1); görev yapılan okul türüne göre dağılımı 93 ilköğretim (% 66.4), 45 ortaöğretim (% 32.1) biçimindedir.

Veri toplama paketinde, Öğretmenler İçin Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖİÖBÖ) (Üstüner, 2009) yanı sıra yaş, cinsiyet, çalışılan okul türü, mezun olunan program, okulda yürütülen görev türü, görev dışı iş verilmesi durumu ve verilen yönetsel destek düzeyi gibi soruları içeren bir kişisel bilgi formu yer almıştır. ÖİÖBÖ öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek üzere geliştirilmiş, tek faktör altında 17 maddeden oluşan, beşli Likert tipinde bir kâğıt-kalem ölçeğidir. Veri toplama çalışmaları çevrimiçi olarak yürütülmüştür. Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistiklerden, ayrıca normallik varsayımının sağlanma durumuna göre bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann Whitney-U ve Kruskall Wallis-H testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada katılımcıların ÖİÖBÖ puan ortalamaları 50.29 (S=1.56) (en düşük:21 en yüksek:85) olarak belirlenmiştir. ÖİÖBÖ maddelerine ilişkin Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı ise .96 olarak bulunmuştur.

Araştırma sonuçlarına göre, bilişim teknolojileri öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri cinsiyet, mezun olunan lisans programı, çalışılan okul türü, kıdem yılı ve okulda görev dışı iş verilmesi durumuna göre değişiklik göstermezken; yaş, görev türü ve alınan yönetsel destek düzeyine ilişkin algıya göre değişmektedir. Yaşa göre değişim incelendiğinde, 31 yaş ve üzeri bilişim teknolojileri öğretmenlerinde örgütsel bağlılığın 0-30 yaş aralığındakilere oranla daha yüksek olduğu görülmektedir. Benzer biçimde, Tsui ve Cheng (1999) ve Kurşunoğlu, Bakay ve Tanrıöğen de (2010) araştırmalarında öğretmenlerde örgütsel bağlılığın yaşla doğru orantılı biçimde artış gösterdiğini ortaya koymuşlardır. Görev türleri incelendiğinde öğretmenlik ve formatörlük görevini bir arada yürüten bilişim teknolojileri öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeylerinin yalnızca öğretmenlik yapanlardan daha yüksek olduğu görülmektedir. Örgütsel bağlılığa ilişkin çeşitli araştırmalarda, benzer biçimde, statü ve yönetsel karar alma süreçlerine katılım durumu örgütsel bağlılığı güçlendiren unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır (Dunham ve diğerleri, 1994; Bogler ve Somech, 2004; Choi ve Tang, 2009). Bilişim teknolojisi öğretmenlerinin aldıkları yönetsel desteğe ilişkin düşünceleri incelendiğinde, alınan yönetsel desteğe koşut olarak örgütsel bağlılık düzeyinde de bir artış gözlemlenmektedir. Alanyazın incelendiğinde de yönetsel desteğin örgütsel bağlılığın temel bir belirleyicisi olduğu görülmektedir (Swailes, 2002; Meyer ve diğerleri, 2002).

Anahtar Sözcükler: bilişim teknolojileri öğretmeni, örgütsel bağlılık


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Örgütsel Bağlılık Düzeyleri
Salih BARDAKÇI
Ankara Üniversitesi

Deniz ATAL
Ankara Üniversitesi

Deniz DERYAKULU
Ankara Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.