Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
"Enstrümental Oluşum" Yaklaşımı Çerçevesinde Dinamik Geometri Yazılımlarının Öğretime Entegrasyonu
Nilüfer Y. KÖSE
Anadolu Üniversitesi

Candaş UYGAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Modern toplumlarda teknoloji insanların düşünme, planlama ve değerlendirme davranışlarında bütüncül bir değişime yol açmaktadır. Bu değişimle birlikte bilgi ve öğrenmeye ilişkin teni kavramların oluşumu, farklı alanlarda olduğu gibi matematik eğitimi alanında da yeni paradigmaların ortaya çıkmasına öncülük etmektedir. Matematik öğrenimi, artık, daha paylaşımcı, zamandan ve mekandan bağımsız, yapılandırmacı bir kimliğe sahiptir. Matematiğin bu yeni kimliğinde ise teknolojik araçlara büyük önem verilmektedir. Diğer yandan matematik öğretiminde teknolojik araçları faydalı bir şekilde kullanmak her zaman görüldüğü kadar kolay olmamaktadır. Bu nedenle son yıllarda matematik öğreniminde teknoloji kullanımı üzerine odaklanan araştırmacılar, karmaşık yapısını da dikkate alarak, konuyu psikolojik, didaktik ve sosyo-kültürel boyutları içeren farklı bakış açılarıyla incelemişler ve yeni yaklaşımlar ortaya koymuşlardır. Bu yaklaşımlardan birisi “enstrümental oluşum”dur (instrumental genesis).

 Enstrümental yaklaşımdaki ana fikir, enstrümanın bir materyal ya da sembolik bir nesne ile bu nesnenin eylemlerini düzenleyen bilişsel unsurları içine alan karmaşık bir yapı olduğunu dikkate almaktır. Bu yapının dışında kalan enstrümantal parça “artefact” olarak isimlendirilirken; içsel parça, artefact’in özel bir konunun öğrenimi kapsamında nasıl düzenleneceği ve kullanılacağına ilişkin bireysel kullanım şemasını içermektedir. Bu şemaları oluşturma süreci olan enstrümental oluşum iki parçalı bir süreçtir. Bu parçalardan birisi enstrümantalizasyondur (instrumentalization). Enstrümantalizasyonda şemaların oluşumu artefact’in kullanımına yönelmiştir ve artefact bileşenlerinin tespiti ve gelişimi ile ilgilenilir. Enstürümana dönüşüm sırasında artefactin fonksiyonlarının ve özelliklerinin öğrenilmesi; yanlış kullanımların ve hataların incelenmesi bu süreçte gerçekleşir. Parçalardan diğeri ise enstrümentasyondur (instrumentation) ve bu parça başarılmak istenen göreve odaklanmıştır. Enstrümantasyon, bireysel kullanım şemaları ve enstrüman aracılı (instrument-mediated) eylemlerin ortaya çıkışı ve gelişimini içermektedir.

Dinamik geometri yazılımlarındaki sürükleme aracının, geometri öğretimine entegre edilmesi enstrümental oluşuma yönelik örnek bir süreçtir. Bununla birlikte yapılan sınıf içi gözlemler öğrencilerin bilgisayar ekranındaki noktaları sadece şekillerin hareketlerini görmek için değil, matematiksel bir kasıt ile sürüklemeye karar verene kadar birkaç haftaya ihtiyaçları olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu durum, enstrümantal oluşumda öğretmen boyutunun önemini ortaya çıkarmış ve süreç içinde öğretmenlerin öğrencilere gerekli desteği sağlamaları gerektiğini göstermiştir. Öğretmenlerin enstrümantal oluşum süreçlerindeki rolleri 4 aşamada gerçekleşmektedir. Öğrenciler teknolojiyi tanıma seviyesindeyken “enstrümental başlangıç” aşaması ortaya çıkmaktadır.

 Öğretmenlerin amacı, öğrencilere teknolojinin içerdiği araçları tanıtmak ve onların nasıl kullanacağını öğretmektir. İkinci aşama olarak, öğretmen öğrencilerin hem teknolojiye yönelik teknik bilgilerini hem de matematiksel bilgilerini etkileşimli olarak arttırmayı amaçladığında “enstrümental keşif” ortaya çıkar. Bu süreçte öğrenciler enstrümanın kullanımına yönelik bir zorlukla karşılaşıyorlarsa “enstrümental destek” aşaması ortaya çıkmaktadır. Bu aşamada öğretmen teknik zorlukları aşmaları için öğrencilere görev içinde teknolojinin bazı özelliklerinden nasıl yararlanacaklarını gösterir. Son aşamada öğrenciler, sahip oldukları matematiksel bilgiyi ve teknoloji bilgisini iç içe düşünecek ve geliştirecek düzeye ulaşırlar. Enstrümental ortak yaşam olarak adlandırılan bu aşamada teknoloji artık matematik öğreniminin kritik bir parçasıdır. Bunun yanında bu enstrümana yönelik oluşturulan kullanım şemaları, öğrencilerin sahip oldukları teknik ve alan bilgilerine göre öznellik göstermekle birlikte, öğretmenlerin bu süreçte sağladığı rehberlik de onun hem alan bilgisi hem de enstrümana yönelik kendi kullanım şeması ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada çağımızdaki matematik öğretimi içinde üzerinde önemle durulan dinamik geometri yazılımlarının enstrümental oluşum yaklaşımı temelinde öğrenme ortamına entegre edildiği olası bir uygulama sunulmuştur.

Bu uygulama, yansıma simetrisinin öğrenimine yönelik örnek bir problemin DGY ortamında araştırılmasını içermektedir. Öğrencilere ilk etapta bir artefact olan DGY araçlarının nasıl kullanıldığı tanıtılır. Bu aşama enstrümental başlangıçtır. İkinci olarak öğrencilere DGY ortamında bir problem sunulur. Bu problemde, bir doğrunun gizlendiği ekranda bu doğruya göre simetrik iki üçgen sunulur ve öğrencilerden DGY araçlarını kullanarak üçgenler arasındaki ilişkileri bulmaları istenir. Bu aşama öğrencilerin araçları “nasıl” kullanacaklarının yanında “neden” kullanacaklarını da anlamaları açısından önemlidir ve enstrümental keşif sürecine karşılık gelir. Eğer bu süreçte araçların kullanımına yönelik bir zorluk yaşanırsa öğretmenin desteği devreye girer. Bu aşama da enstrümental destektir. Eğer öğrenciler, DGY araçlarını herhangi bir destek almadan ve kendi matematiksel bilgileriyle bütünleşik olarak hızlı ve yaratıcı şekilde kullanmaya başlarlarsa Enstrümental Oluşum’un son aşaması olan enstrümental ortak yaşam gerçekleşmiş olur.

Anahtar Sözcükler: enstrümental oluşum, dinamik geometri yazılımları, geometri öğretimi


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
"Enstrümental Oluşum" Yaklaşımı Çerçevesinde Dinamik Geometri Yazılımlarının Öğretime Entegrasyonu
Nilüfer Y. KÖSE
Anadolu Üniversitesi

Candaş UYGAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.