Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Çoklu Öğrenme Ortamında Ses Öğretim Yöntemi
Öğr. Gör. Kısmet DELİVELİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Bildiri Özeti:

2005 yılında yenilenen Türkçe programına göre; günümüzün ve geleceğin öğrencilerinin yetiştirilmesinde, ilk okuma-yazma öğretiminin amacı sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil, aynı zamanda düşünme, anlama, sıralama, sorgulama, sınıfl ama, ilişki kurma, analiz, sentez yapma ve değerlendirme gibi zihinsel becerileri geliştirmektir. Bu süreçte Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma, iletişim kurma, problem çözme, karar verme, öğrenmeyi yaşam boyu sürdürme gibi becerilerin de geliştirilmesi beklenmektedir. Bu programa göre okuma yazma öğretiminde “Ses Temelli Cümle Yöntemi’nin kullanılması istenmekte ve öğretmene yöntem seçimi konusunda tercih hakkı tanınmamaktadır. Ancak araştırmacılar hangi yöntem olursa olsun, yöntemlerin kendi içerisinde avantajları kadar dezavantajlarının da olabileceğini, bireysel ayrılıklar gereği her zaman her yerde geçerli, objektif ve öğretilebilir bir yöntemden söz edilemeyeceğini vurgulamaktadırlar. Bu nedenle yöntem seçimi öğretmene bırakılmalıdır.

Bu çalışmanın amacı, okuma yazma öğretiminde farklı yöntem arayışlarına katkı getirmek ve öğretmenlere
alternatif bir yöntem önermektir. Bu amaç için Türkçe literatürde karma yöntemler başlığı altında değerlendirilebilecek “Çoklu Öğrenme Ortamında Ses Öğretim Yöntemi” geliştirilmiştir. Yöntemin amacı, “Çoklu Zekâ Kuramı ile Beyin Temelli Öğrenme” yaklaşımlarını değerlendirip/sentezleyerek öğretim sürecine uyarlamaktır.
Bu yöntemde okuma yazma öğretimi üç aşamada gerçekleştirilmesi hedefl enmektedir. Bunlar; hazırlık, okuma yazmaya başlama ve ilerleme ve serbest okuma geçiş aşamalarıdır. Hazırlık aşamasında tekerleme ve bilmecelerin ritmik ve melodik söyleyişinden yararlanarak dilin fonetik yapısı sezdirilmeye, drama eşlikli şarkı sözleri söylenirken, kelimeler içinde hece ve seslerin varlığına dikkat çekilmeye çalışılır. Masal/hikâye okuma ve tamamlama çalışmaları, çocukların merak ettikleri ve konuşmaktan hoşlandıkları konular hakkında konuşmalar ile çocukların sözcük dağarcığı zenginleştirecek uygulamalara yer verilir. Kesme-yırtma-yapıştırma, düzenli ve düzensiz çizgi çalışmaları gibi çocukların el parmak kaslarını geliştirici uygulamalarla bu aşama tamamlanır.


Okuma ve yazmaya başlama ve ilerleme aşamasında Çoklu Zekâ Kuramı’nın zekâ alanları ve Türkçenin öğrenme alanlarına yönelik çoklu ortam etkinlikleriyle, 29 sesin öğretimi gerçekleştirilir. Bu süreçte yapısalcı anlayış ile beyin temelli öğrenme yaklaşım ilkeleri dikkate alınarak; bireşim ve çözümleme yoluyla dile ait yapılar içinde parça-bütün, bütün-parça ilişkileri incelenir. Ses yoluyla basit hece ve kelime oluşumlarının incelenmesiyle başlayan bu süreç, basit kelimeler içinde çözümleme yoluyla sese ulaşarak, hece-kelime ve cümle oluşumlarının incelenmesini içeren bireşim çalışmaları şeklinde sürdürülür. Ses öğretimi iki düzeyde gerçekleştirilir. İlk düzeyde iki ünlü bir ünsüz olacak şekilde alfabedeki sekiz ünlü ile sırasıyla “l-t-k-ç” ünsüzleri öğretilerek, bireşim çalışmalarıyla hece-kelime ve cümleler elde edilerek “1. Düzey Metinler” oluşturulur. İkinci düzey ses çalışmalarında ise sırasıyla “kitap-tarak-yatak-kaşık-saat-aslan-maymun-üzüm-ördekbardak- gelin-cuma-fener-hasta-dağcı-davul-jilet” kelimeleri içinde hedef sesler aranarak, ünsüz seslere; sesler yoluyla, hece-kelime ve cümlelere ulaşılır. Çözümleme sonrası sese ulaşıldığında, parça-bütün ilişkilerinin incelendiği bireşim çalışmaları sırasında ise açık ve kapalı hecelerin oluşumlarına, yapım ve çekim ekiyle oluşmuş kelime yapılarına, bu yapılarla elde edilmiş cümle kuruluşlarına örnekler verilir. “2. Düzey Metinler”in okutulup/ yazdırılmasıyla, bu aşama tamamlanır.

Bu süreçte Türkçenin yapısal özellikleri sezdirilmeye çalışılır. Örnek olarak devrik ve kurallı cümle örnekleriyle Türkçenin sözdizimi, ses olayları, vurgu ve tonlama, noktalama işaretleri ve dilbilgisi kuralları kavratılırken cümlelerin değişik zamanlarla ifade örneklerine de yer verilir. Yöntemin en son aşaması olan, serbest okuma ve yazmaya geçiş aşamasında öğrencilerin okuma ve yazma becerileri gözden geçirilir. “3. Düzey Metinler” adı verilen okuma parçalarıyla çocukların serbest okuma ve yazmaya yönelik yeterlilikleri değerlendirilir. Bu metinleri okurken ya da yazarken zorlandıkları sesler varsa tespit edilerek, bu seslerle hece-kelime ve cümle oluşturma çalışmalarıyla eksiklikler giderilmeye çalışılır.

Anahtar Sözcükler: çoklu zekâ kuramı, beyin temelli öğrenme, türk dilinin yapısal özellikleri, okuma yazma


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Çoklu Öğrenme Ortamında Ses Öğretim Yöntemi
Öğr. Gör. Kısmet DELİVELİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.