Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Harmanlanmış Öğrenme Ortamında Metabilişsel Rehberliğin Eleştirel Düşünce Eğilimine Etkisi
Halil İbrahim AKYÜZ
Ankara Üniversitesi

Serap Samsa YETİK
Pamukkale Üniversitesi

Hafize KESER
Ankara Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Eleştirel düşünce, Ennis tarafından neye inanacağına veya ne yapacağına karar vermeye odaklanmış mantıklı yansıtıcı bir düşünme olarak tanımlanırken, Lipman tarafından başarılı bir yargıya götüren becerili ve sorumlu bir düşünme şeklinde ifade edilmekte ve kendini düzeltici bir yapıya sahip olduğu belirtilmektedir (Akt, Nosich, 2012). Eleştirel düşünen bireyler, özgüveni olan, mantıklı kararlar verebilen, çevresindeki olaylara geniş bir açı ile bakabilen, açık görüşlü, entelektüel, meraklı, cesaretli, önyargıları olmayan kişilerdir (Şahinel, 2002, Eldeleklioğlu ve Özkılıç, 2008). Eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi ile öğrencilerin dünyayı ve olayları daha iyi kavramaları, dolayısıyla daha güvenli ve daha başarılı bireyler haline gelmeleri amaçlanmaktadır. Ancak eleştirel düşünmeyi öğretmek oldukça güçtür.

Müfredata konulan bir ders saati ile veya tüm derslerin içine eleştirel düşünme yöntemlerinin kaynaştırılması ile eleştirel düşüncenin öğretilmesi söz konusu olabilmektedir (Wright, 2002). Müfredata konulan bir ders saatiyle öğretilmeye çalışıldığında eleştirel düşünce becerisinin diğer konularda kullanılması güçleşmektedir. Buna karşın; tartışma, varsayım geliştirme, neden-sonuç ilişkisi kurma gibi eleştirel düşünme tekniklerinin tüm derslere yayılması, öğrencilerin bu mantıksal işlemleri yaşamlarında karşılaştıkları problemlere uyarlamalarını olanaklı kılmaktadır. Wright (2002) bu yöntemi uygulamadaki en önemli sınırlılığı, büyük bir kararlılık ve zaman gerektirmesi olarak belirtmektedir. Teknolojinin gelişmesi ve derslere entegrasyonu yoluyla dersin kuramsal kısmının yüz yüze işlenmesi, eleştirel düşünme gerektiren uygulama bölümünün web ortamına taşınması mümkün olmakta, böylece özellikle zaman sınırlılığının aşılması hedefl enmektedir. Araştırmacılar bu aşamada metabilişin rolünün özellikle önemli olduğuna inanmaktadırlar. Çünkü metabiliş, bireyin varolan bilgi ve beceri düzeyini izlemesini, sınırlı öğrenme kaynaklarını en uygun verimlilikte planlanmasını ve tahsis etmesini sağlamaktadır (Schraw, Crippen ve Hartley (2008), 2006; Kramarski, 2008). Metabiliş, kişinin sahip olduğu bilişsel süreçler hakkındaki bilgisi ile bu süreçleri kontrol edebilmek için kullandığı stratejileri içermektedir (Brown, 1975; Flavell, 1976). Öğretmen eğitiminde, özellikle düşünme becerilerinin kullanılmasında kuramsal çerçeve sağlayan metabilişsel rehberlik (metabilişsel koçluk), bireyin, kendisinin ve diğer bireylerin düşüncelerini ve problem çözme kapasitelerini şekillendirmeye ya da yeniden biçimlendirmeye uğraşan çalışma ve düşünme yolları ve stratejileri dizisi şeklinde ele alınmaktadır. Metabilişsel rehberlikte tartışmalar boyunca öğrencilerin, problemi çözümlerken ve arkadaşlarının çözümleri üzerinde etraflıca düşünürken (refl ection) metabilişsel sorularla düşünmeleri sağlanarak, kendilerinin de metabilişsel sorular sormalarına imkan verilmektedir (Kramarski ve Mizrachi, 2004). Bu bağlamda, bu çalışma ile harmanlanmış öğrenme ortamında yer alan tartışma forumlarında öğrencilere sunulan metabilişsel rehberliğin, öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimine etkisi araştırılmıştır.

Araştırma ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desende tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2011-2012 öğretim yılı güz döneminde Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümünde öğrenim gören, Eğitimde Materyal Tasarımı ve Kullanımı dersini alan 60 öğrenci oluşturmaktadır. Öğretim yılının başında öğrencilere, dersin haftada 4 saatinin yüz yüze işleneceği, geri kalan kısmının ise öğrenme yönetim sisteminden çevrimiçi olarak sürdürüleceği bilgisi verilmiştir. Çalışmaya katılan öğrenciler rastgele olarak 10 farklı gruba atanmıştır. Öğrencilerden dönem boyunca, öğretim programı için geliştirecekleri materyalleri nasıl tasarlayacakları ve hazırlayacakları üniteye uygun materyallerin nasıl olması gerektiği üzerine çevrimiçi tartışma forumlarında tartışmaları istenmiştir. Toplam 6 hafta süren tartışmalarda, gruplardan ilk beşine dersin öğretim elemanları tarafından sorular yöneltilerek metabilişsel rehberlik yapılmak suretiyle destek verilmiş, buna karşın diğer beş grubun ise tartışmaları sadece izlenmiş, bu gruplarda öğrenciler tartışmaları kendi aralarında sürdürmüşlerdir. Araştırmada veri toplama aracı olarak çevrimiçi ortamda öntest ve sontest olmak üzere uygulanan 51 maddelik California Eleştirel Düşünce Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır.

Verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistikler ve bağımsız gruplar t-testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma başlamadan önce metabilişsel rehberlik grubunun eleştirel düşünce eğilimi toplam puanı ortalaması 191,03; kontrol grubunun ise 191,07’dir. Deneysel çalışmanın sonunda elde edilen bulgularda, eleştirel düşünce eğilimi toplam puanı bakımından metabilişsel rehberlik yapılan grubun ortalama puanı 212,40, kontrol grubunun ise 196,50 olarak bulunmuştur. Bağımsız gruplar t- testi sonucunda gruplar arasında 0,05 anlamlılık düzeyinde metabilişsel rehberlik yapılan grup lehine manidar bir fark olduğu görülmüştür. Araştırma sonunda harmanlanmış öğrenme ortamında öğrencilere sunulan metabilişsel rehberliğin eleştirel düşünme becerisi eğilimini artırdığı bulunmuştur. Geleneksel öğrenme ortamları çevrimiçi ortamlar ile desteklenerek öğrenme fırsatları artırılabilir.

Anahtar Sözcükler: metabilişsel rehberlik (metabilişsel koçluk), eleştirel düşünme, harmanlanmış öğrenme


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Harmanlanmış Öğrenme Ortamında Metabilişsel Rehberliğin Eleştirel Düşünce Eğilimine Etkisi
Halil İbrahim AKYÜZ
Ankara Üniversitesi

Serap Samsa YETİK
Pamukkale Üniversitesi

Hafize KESER
Ankara Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.