Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
İlköğretim İkinci Kademe Öğrecilerinin Bilgisayar Oyun Bağımlılığı ve Ana Baba Tutumlarının İncelenmesi
Handan SAKA
Necmettin Erbakan Üniversitesi

Ahmet Oğuz AKTÜRK
Selçuk Üniversitesi

İsmail ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Oyunların çocuk dünyasındaki vazgeçilmez yeri ve bilgisayar ortamının bu konuda sunduğu imkânlar, onların bu cazibeye karşı koyamayıp diğer oyun dünyasından uzaklaşarak bu görsel efektler ve olağanüstü yetenekler sunan eğlenceli dünyada yerlerini almalarına neden olmaktadır. Oyun oynama ihtiyacı nedenleri konusunda literatürde yapılan çeşitli araştırmalar bulunmaktadır. Malone (1981) insanların oyun oynama nedenlerini ‘kontrol’, ‘meydan okuma’, ‘düşsel ortamlar’ ve ‘merak’ gibi dört ana etkene bağlamıştır. Sherry ve Lucas (2001) ‘rekabet’, ‘meydan okuma’, ‘sosyal iletişim’, ‘çeşitlilik’, ‘canlandırıcı etki’ ve ‘düşsel ortamlar’ı insanların oyun oynama ihtiyaçlarını belirleyen etkenler olarak göstermektedir. Oyunlar çocuklar için belirli bir aşamaya kadar, içgüdüsel başarma ve ilerleme, gelişme ihtiyacını gidermekle birlikte, özellikle sayısal oyunların el-göz koordinasyonu, problem çözme ve çoklu görev yetisini kuvvetlendirdiği görülmüştür (Tüzün, 2006). Ancak bu gibi olumlu etkilerin yanı sıra, uygunsuz kullanımları durumunda oyun dünyasındaki eğlence ve yarış hali çocukların, psikolojik ve bedensel gelişimleri, sosyal ilişkileri üzerinde olumsuz yönde etki yaratabilmekte ve hatta bir tür bağımlılığa götürebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim ikinci kademe (6, 7 ve 8. sınıflar) öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeyleri ve ana baba tutumlarını incelemektir.

Araştırma 2011-2012 öğretim yılında yürütülmüş olup araştırmanın evrenini Konya ili merkezinde yer alan farklı sosyoekonomik düzeydeki 3 ilköğretim okulu oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise bu okulların 6, 7 ve 8. Sınıfl arında öğrenim gören 511 öğrenci oluşturmuştur. Mevcut durumun betimlenmesine yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmada tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Öğrencilerin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerini belirlemek için Horzum, Ayas ve Balta (2008) tarafından geliştirilen “Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek, 5’li Likert tipinde olup, 4 alt boyut ve 21 maddeden oluşmaktadır. Puanlama, “Her zaman (5), Sık sık (4), Bazen (3), Nadiren (2) ve Hiçbir zaman (1)” şeklinde yapılmıştır. Ölçeğin “Bilgisayarda oyun oynamaktan vazgeçememe ve engellendiğinde rahatsız olma” adlı alt boyutunda 10, “Bilgisayar oyununu hayalinde yaşatma ve gerçek hayatıyla ilişkilendirme” adlı ikinci alt boyutunda 4, “Bilgisayar oyunu oynamaktan dolayı görevleri aksatma” adlı üçüncü alt boyutunda 3 ve son olarak da “Bilgisayar oyunu oynamayı başka etkinliklere tercih etme” adlı dördüncü alt boyutunda ise 4 madde yer almaktadır. Bu araştırmada, veri toplama aracı olarak kullanılan Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği’nin Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları birinci alt boyut için .83, ikinci alt boyut için .60, üçüncü alt boyut için .50, dördüncü alt boyut için .50 ve ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısı ise .85’dir. Ana baba tutumlarını belirlemek için de Eldeklioğlu ve Kuzgun (2005) tarafından geliştirilen “Ana Baba Tutumları Ölçeği” kullanılmıştır.

Ölçek, “Tamamen Uygun (5), Çok Uygun (4), Biraz Uygun (3), Pek Uygun Değil (2) ve Hiç Uygun Değil (1)” şeklinde değişen 5 dereceli Likert tipi bir ölçek olup, 3 alt boyut ve 40 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin “Demokratik Ana Baba Tutumları” adlı alt boyutunda 15, “Koruyucu – İstekçi Ana Baba Tutumları” adlı ikinci alt boyutunda 15 ve son olarak da “Otoriter Ana Baba Tutumları” adlı üçüncü alt boyutunda ise 10 madde yer almaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak kullanılan Ana Baba Tutumları Ölçeği’nin Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları birinci alt boyut için .89, ikinci alt boyut için .82, üçüncü alt boyut için .78’dir.Araştırma verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılacaktır.

Çözümlemeler için aritmetik ortalamalar, toplam puanlar, frekans ve yüzdeler belirlenecek, karşılaştırmalarda t-testi, tek yönlü varyans ve Tukey çözümlemelerinden yararlanılacaktır. Bilgisayar oyun bağımlılığı ve ana baba tutumları arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması amacıyla da Pearson momentler çarpım korelâsyonu uygulanacaktır. Araştırmaya yönelik veriler toplanmış olup öğrencilerin bilgisayar oyun bağımlılıkları ve ana baba tutumları çeşitli demografik değişkenler açısından karşılaştırılarak bilgisayar oyun bağımlılığı ile ana baba tutumları arasındaki ilişki araştırılacaktır. Araştırma sonunda öğrencilerin bilgisayar oyun bağımlılık düzeyleri ve ana baba tutumlarından yola çıkılarak önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Sözcükler: bilgisayar oyun bağımlılığı, ana baba tutumları


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
İlköğretim İkinci Kademe Öğrecilerinin Bilgisayar Oyun Bağımlılığı ve Ana Baba Tutumlarının İncelenmesi
Handan SAKA
Necmettin Erbakan Üniversitesi

Ahmet Oğuz AKTÜRK
Selçuk Üniversitesi

İsmail ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.