Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Hareket Problemlerinin Çözümünde Yaşanan Güçlüklerin Polya`nın Problem Çözme Adımlarıyla İlişkilendirilmesi
Ali Kürşat ERÜMİT
Karadeniz Teknik Üniversitesi

Vasif NABİYEV
Karadeniz Teknik Üniversitesi

Ayça ÇEBİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Bu çalışmada, problem çözme sürecinin önem kazandığı ve çözümleme mantığının bilgisayar aracılığı ile öğrencilere öğretildiği yapay zeka tabanlı uzaktan eğitim yazılımı hazırlamak için, 9. sınıf matematik dersinde yer alan hareket problemlerinin çözümünde yaşanan güçlüklerin belirlenebilmesi ve bu güçlüklerin George Polya’nın problem çözme adımlarıyla ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerin problem çözerken karşılaştıkları güçlüklerin bilinmesi; hazırlanan yazılımın geliştirilmesi aşamasında hangi adımlara ihtiyaç olduğunu ve ne şekilde bir tasarımın daha uygun olabileceğinin belirlenmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Bunun için uzman görüşleri doğrultusunda bir rubrik hazırlanmış ve bu rubrik yardımıyla, hareket problemlerinin farklı soru tiplerini kapsayan işlemsel ve kavramsal boyutta açık uçlu sorulan 12 probleme, öğrencilerin verdikleri cevapların analizi yapılmıştır. Çalışmada kullanılan “Problem Çözümlerini Değerlendirme Rubriği”, George Polya’ nın geliştirdiği 4 aşamalı öğrenme sürecine göre hazırlanmıştır. Sürecin bu adımlara göre incelenmesi açık uçlu problemlere verilen cevapların analizini mümkün kılmış, böylelikle öğrencilerin problemi çözme sırasında yaşadıkları güçlüklerin belirlenebilmesi ve öğrencilerin hangi adımları gerçekleştirmede zorluk yaşadıklarının tespitini sağlamıştır.

Problem çözümlerini değerlendirme rubriğinin puanlandırılmasında, uzman görüşleri alınarak oluşturulan basamaklar; problemin anlaşılması, çözümle ilgili stratejinin seçilmesi, stratejinin uygulanması ve çözümün değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Bu basamaklarda puanlama yapılabilmesi için ise alt kriterler belirlenmiştir. Hazırlanan rubrik, Trabzon ilindeki bir Anadolu Lisesinde öğrenim gören 99 Lise 1. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Uygulamaya ilişkin hazırlanan sorular daha önceki yıllarda ÖYS, ÖSS sınavlarında ve çeşitli kaynaklarda sorulan sorulardan seçilmiştir. Ayrıca öğrenciler sınıf ortamında problemleri çözerken gözlemlenmiş ve not tutulmuştur. Hazırlanan rubriğe göre elde edilen bulgularda; öğrencilerin 1-5 aralığındaki “Problemin Anlaşılması” basamağı için 2,72’lik ortalamaya sahip oldukları, 1-3 aralığındaki “Çözümle İlgili Strateji Seçimi” basamağı için 1,58’lik ortalamaya sahip oldukları, 1-3 aralığındaki “Stratejinin Uygulanması” basamağı için 1,96’lık ortalamaya ve 1-3 aralığındaki “Çözümün Değerlendirilmesi” basamağı için de 1,46’lık ortalamaya sahip oldukları tespit edilmiştir.

Çalışma sonucunda, problem çözme sürecinin her bir adımında öğrencilerin karşılaştıkları güçlükler belirlenmiştir. Öğrencinin problemi anlayıp anlamadığının, yalnızca çözüme başlangıç davranışları ile değil problem sonuca ulaşana kadar devam eden tüm süreçlerin incelenmesi ile belirlenebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle öğrencinin verilenleri ve/veya istenenleri eksik ya da hatalı göstermesi de, strateji seçiminde hata yapması da problemi anlama derecesini gösteren ölçütlerdir. Bu durumda öğrencilerin “Problemin Anlaşılması” adımında henüz bir strateji oluşturamayacak düzeyde oldukları bu nedenle doğru çözüme ulaşmakta yetersiz kaldıkları belirlenmiştir. Doğru sonuçlara ulaşabilen öğrencilerin problemleri çözmek için; en çok şekil çizme, eşitlik yazma ve bazen de tahmin ve kontrol stratejilerini uyguladıkları tespit edilmiştir. Ancak özellikle kavramsal ağırlıklı sorularda öğrencilerin hiçbir strateji seçemedikleri ya da hatalı strateji ile yanlış sonuca ulaştıkları belirlenmiştir.

Öğrencilerin “Stratejinin Uygulanması” adımında 1,96’lık ortalamayla en çok, “Hatalı uygulama” ve daha çokta “Kısmen doğru uygulama” davranışı gösterdikleri tespit edilmiştir. Bu sonucun ilk iki adıma göre daha olumlu olması, öğrencilerin problemi tam anlayamamalarına ve strateji seçiminde zayıf olmalarına rağmen çözüm için yaptıkları matematiksel işlemlerde başarılı olduklarını göstermektedir. Yani çözüm yolu yanlış olsa da matematiksel işlemlerin uygulanmasında büyük bir problemlerinin olmadığı anlaşılmaktadır. Öğrencilerin hemen hemen hepsi buldukları sonucun doğru olup olmadığını kontrol etmemişlerdir. Pek çok soruda işlem adımlarını doğru takip eden öğrenciler soruya yeterince dikkat etmedikleri için doğru sonuca ulaşamamışlar, buldukları sonucun doğruluğunu kontrol etmedikleri içinde buldukları sonuçları doğru sanarak işlemi sonlandırmışlardır. Öğrencilerdeki bu eksiklik, problem çözmede aceleci davranmalarından kaynaklanmaktadır. Tüm bu elde edilen veriler doğrultusunda, belirlenen bu güçlüklerin giderilmesine yönelik olarak yapay zeka tabanlı uzaktan eğitim yazılımı hazırlanmıştır.

Anahtar Sözcükler: problem çözme, hareket problemleri, rubrik


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Hareket Problemlerinin Çözümünde Yaşanan Güçlüklerin Polya`nın Problem Çözme Adımlarıyla İlişkilendirilmesi
Ali Kürşat ERÜMİT
Karadeniz Teknik Üniversitesi

Vasif NABİYEV
Karadeniz Teknik Üniversitesi

Ayça ÇEBİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.