Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Öğretmenler İçin Teknoloji Kabul Ölçeği: T-Tam
Ömer Faruk URSAVAŞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Tuğba BAHÇEKAPILI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Fatih CAMADAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımını ve kabulünü etkileyen faktörlerin araştırılması için şu ana kadar birçok teorik model kullanılmıştır. Bu modellerden insan davranışını açıklamada veya tahmin etmekte birinin diğerinden daha üstün olduğunu söylemek oldukça güçtür. Yapılan araştırmalara bakıldığında insan davranışı tahmin etmede sıklıkla kullanılan model ve kuramlar daha çok fabrika, işletme gibi yerlerde test edilmiş son yıllarda ise eğitim araştırmalarında kullanılmaya başlanmıştır. Bu modellerden başlıcaları, Sebepli Davranış Kuramı, Planlı Davranış Kuramı, Yeniliğin Yayılması Kuramı, Teknoloji Kabul Modeli, Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Modeli,
Teknoloji Kabul Modeli 2 ve Teknoloji Kabul Modeli 3’dir. Davis (1989) tarafından ortaya atılan ve geliştirilen
Teknoloji Kabul Modeli (TKM), kullanıcıların teknolojiyi nasıl kabul ettiklerini ve kullandıklarını ortaya çıkarmayı
amaçlayan bir modeldir.

Pek çok araştırmacı gerçekleştirdikleri deneysel çalışmalarda teknoloji kabul modelinin gücünü açıklamaya çalışmışlardır. TKM’nin çok sayıda genişletilmiş ve farklı bilim alanlarında uygulanmış çeşitleri bulunmasına rağmen sınıf içi teknolojileri kullanımında alan yazı oldukça sınırlıdır. Özellikle Türkiye’de yapılan çalışmalar incelendiğinde öğretmenlerin teknoloji uyum sürecini irdeleyen araştırmaların pek çoğunun yazılım, donanım, alt yapı vb. faktörleri ortadan kaldırmaya yönelik olduğunu ancak bireysel kaynaklı psikolojik tabanlı faktörleri ele alan bilgisayar örneğin bilgisayar kaygısı, bilgisayar tutumu ve bilgisayar öz-yeterliği gibi başlıklar altında yapılmış çalışmalara da rastlanmaktadır. Sonuç olarak öğretmenlerin teknolojiyi nasıl kabul ettiklerini ve kabulün onların kullanım niyetleri üzerindeki etkilerine bakan araştırmalara daha az önem verildiği ya da bu tür araştırmaların eksik kaldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı ilk ve ortaöğretim öğretmenlerinin bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik kabul ve kullanım niyetlerini ortaya çıkaran bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla, araştırmacılar teknoloji kullanım davranışlarını inceleyen teoriler ve bu teorileri esas alarak yapılmış olan araştırmalarda yaygın olarak kullanılan faktörleri tespit etmiştir. Bu faktörleri ölçmek amacıyla sıkça kullanılan maddelerden bir havuz oluşturulmuştur.

Beşli Likert tipindeki 64 madde toplam 8 faktör olmak üzere belirlenen örnekleme uygulanmıştır. İki farklı örneklem üzerinde (n1=815, n2=676) yapılan ölçüm modeli doğrulaması sonucunda 32 maddeden oluşan 8 faktör algılanan kullanışlılık, algılanan kullanım kolaylığı, kullanıma yönelik tutum, öznel norm, öz yeterlik, kolaylaştırıcı durumlar, teknolojik karmaşa ve davranışsal niyet olarak isimlendirilmiştir. Ölçüm modelinin faktör yapısını belirlemek için kullanılan doğrulayıcı faktör analizi alternatif modellerle (ilişkisiz model, tek faktör model ve 8 faktör ilişkili model) test edilmiştir. Araştırmada maksimum olasılık tahmin (maximum likelihood estimation) yöntemi kullanıldığından normallik varsayımlarına dikkat edilmiştir. Maksimum olasılık yöntemi çok değişkenli normallik varsayımını karşılaması, ayrıca çok değişkenli normallik için gözlenen değişkenlerin her birinin tek değişkenli normalliğe sahip olması gerekeceğinden bu varsayımlara titizlikle uyulmuş ve Mardia’nın normalleştirilmiş çok değişkenli basıklık katsayısı hesaplanmıştır.

Araştırmada kullanılan ölçüm modelinin uygunluğu AMOS 18 programı kullanılarak test edilmiştir. Araştırmacılar model uygunluğu için farklı (tam (absolute), hassas (parsimony) ve kıyaslamalı (comparative)) uyum indeksleri kullanmışlardır. Ayrıca modelin geçerliği ise üç aşamadan oluşan (1) Teorik (Nomological Validity), (2) Yakınsak (Convergent Validity) ve (3) Ayırma (Discriminant Validity) geçerliği aşamalarından geçirilmiştir. Sonuç olarak, bireylerin teknoloji kabul ve kullanım davranışlarını inceleyen araştırmalar uluslararası literatürde oldukça yaygın ve güncelliğini korumaktadır. Ülkemizde yapılması planlanan bu tür araştırmalar için geliştirilen bu ölçek oldukça fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Sıkı ve hassas istatistiksel testlerden geçirilen T-TAM ölçeği öğretmenler üzerinde geçerliği sağlanmış modeli açıklama gücü ise örnekleme göre değişebileceği tahmin edilmektedir. Ölçme modelinin tahmin gücünü arttırmak ve geçerliğini sağlamak amacıyla farklı örneklemlerde uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: öğretmenler, teknoloji kabul modeli, ölçek geliştirme


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Öğretmenler İçin Teknoloji Kabul Ölçeği: T-Tam
Ömer Faruk URSAVAŞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Tuğba BAHÇEKAPILI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Fatih CAMADAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.