Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Üç-Boyutlu Dokunmatik Yol Bulma Amaçlı Bir Kiosk Sisteminin Kullanılabilirlik Açısından Değerlendirilmesi
Esra TELLİ
Hacettepe Üniversitesi

Arman ALIR
Hacettepe Üniversitesi

Yağmur ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi

Hakan TÜZÜN
Hacettepe Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Günümüz koşullarında insan-bilgisayar etkileşimine olanak sağlayan sistemlerin sayısı giderek artmaktadır. Bu sistemler hayatın her alanında aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. Kamuya açık yerlerde insanlara sürekli hizmetler ve bilgiler sunan kiosk sistemleri yeni bir eğilim olarak hızla yayılmaktadır. Kiosklar pek çok farklı yerde farklı amaçlar için kullanılmaktadır. Son zamanlarda alışveriş merkezlerindeki kiosklara sıklıkla rastlanmaktadır.
Ankara’da Kentpark alışveriş merkezinde kullanılan i-Vitrin isimli kiosk sistemi alışveriş merkezi içerisinde ulaşılmak istenilen yerlerin üç-boyutlu panoromik fotoğrafl arı ve dokunmatik ekranı sayesinde yol bulmaya yardımcı olmak amacıyla tasarlanmıştır. İnsan-bilgisayar etkileşiminin önemli boyutlarından birisini kullanılabilirlik oluşturmaktadır.

Bir ürünün ya da sistemin bireyler tarafından benimsenmesi, kullanımına karar verilmesi ve kullanımının sürdürülmesi, ürünün kullanımının ardından etkili sonuçların elde edilmesi gibi unsurların hepsinin kullanılabilirlikle ilişkili olduğu ifade edilmektedir (Yeniad, Mazman, Tüzün ve Akbal, 2011). Kullanılabilirliğin insanların kullanımı için geliştirilen bütün sistemler için önemli bir unsur olduğu düşünüldüğünde, i-Vitrin isimli kiosk sisteminin de kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi önemlidir. Bu araştırma ile i-Vitrin isimli yol bulma amaçlı kullanılan üç-boyutlu dokunmatik bir kiosk sisteminin kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu sayede sistemin kullanımına yönelik kullanıcıya engel teşkil eden ya da güçlük çıkaran unsurlar belirlenmiş ve bu doğrultuda tasarım açısından öneriler geliştirilmiştir. Araştırmada yöntem olarak kullanılabilirlik testi kullanılmıştır.

Araştırma grubunu araştırmanın yapıldığı sırada alışveriş merkezinde bulunan kişilerden gönüllü olarak araştırmaya katılan 15 otantik kullanıcı oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve üç bölümden oluşan bir kullanılabilirlik değerlendirme formu ile toplanmıştır. Formun birinci bölümünde demografik bilgileri edinmeye yönelik sorular, ikinci bölümünde katılımcılara verilen görevlere ait verilerin (görevin ne olduğu, ne kadar sürede tamamlandığı, nasıl gerçekleştirildiği, tamamlanan görev sayısı, tamamlanamayan görev sayısı, yaşanan sıkıntılar) işlenmesi için oluşturulan kontrol tablosu ve üçüncü bölümünde ise katılımcı görüşlerini almak amacıyla oluşturulan 5’li Likert tipinde 6 maddeden ve 3 açık uçlu sorudan oluşan bir anket bulunmaktadır.

Araştırma sürecinde katılımcılardan gerçekleştirmesi istenen görevler belirlenmeden önce, üç-boyutlu dokunmatik kiosk sistemi incelenmiştir. Sistem yol bulmaya yönelik olduğundan hangi yöntemlerle yol bulma görevlerinin gerçekleştirilebildiği tespit edilmiş, üç farklı yöntemle yol bulma görevinin gerçekleştirilebildiği sonucuna varılmıştır. Bu yöntemler kısayol menüsünün, arama menüsünün ve kategori menüsünün kullanılması olarak belirlenmiştir. Belirlenen yol bulma yöntemleri temel alınarak altı adet görev oluşturulmuştur. Görevlerin ilk ikisi katılımcıların genel olarak hangi yöntemler aracılığıyla yol bulma görevini gerçekleştirdiğini tespit etmek amacıyla oluşturulmuştur. Sonraki üç görev ise her bir yöntemin kullanılması ile yol bulma görevinin nasıl gerçekleştiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Son görev ise alışveriş merkezinde bir mağazanın var olup olmadığı konusunda bilgi edinmeyi sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Veriler betimsel istatistiksel yöntemlerle (frekans, yüzde, ortalama) analiz edilmiştir.

Elde edilen bulgulara göre katılımcılar görevleri %93 oranında başarı ile tamamlamışlardır. Her bir katılımcı en fazla bir görevde başarısız olmuştur. Verilen görevlerin başarı ile tamamlanma durumları cinsiyet açısından incelendiğinde erkek katılımcıların %94 kadın katılımcıların ise %91.7 oranında başarılı oldukları görülmektedir. Başarı ile tamamlanamayan görevler katılımcıların eğitim durumları temel alınarak incelendiğinde, iki lisans, üç lisansüstü ve bir ilköğretim eğitim düzeyine sahip katılımcıların bu görevlerde başarısız oldukları sonucu bulunmuştur.

Görevleri başarı ile tamamlayamayan katılımcılar ele alındığında %50’sinin yol bulma amaçlı kiosk sistemlerinin kullanımı konusunda tecrübe sahibi oldukları, %50’sinin ise daha önce bu sistemleri kullanmadıkları bulunmuştur. Katılımcıların görevlere harcadığı zaman incelendiğinde, görevleri en hızlı bitiren katılımcının demografik özelliklerine bakıldığında 12 yaşında olduğu, eğitim düzeyinin ilköğretim birinci kademe olduğu ve bütün görevleri başarı ile tamamladığı bulgusuna ulaşılmıştır. Katılımcılar sistemin kullanımının kolay olduğu, yol bulma konusunda yararlı olduğu ve ortamın gerçekçi olduğu şeklinde görüş bildirmişlerdir. Bazı katılımcılara göre ise sistemin üç-boyutlu olması, dokunmatik olması ve menülerin yerleşimi çeşitli sıkıntılar oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda sistemin geliştirilmesine yönelik öneriler getirilmiştir.

Anahtar Sözcükler: kullanılabilirlik, yol bulma, kiosk, insan-bilgisayar etkileşimi


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Üç-Boyutlu Dokunmatik Yol Bulma Amaçlı Bir Kiosk Sisteminin Kullanılabilirlik Açısından Değerlendirilmesi
Esra TELLİ
Hacettepe Üniversitesi

Arman ALIR
Hacettepe Üniversitesi

Yağmur ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi

Hakan TÜZÜN
Hacettepe Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.