Anasayfa







Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Zihinsel Engelli Öğrencilerin Eğitiminde Yardımcı Teknolojiler: 2007-2011 Dönemi Makalelerin İçerik Analizi
Ömer ARPACIK
Atatürk Üniversitesi

Yüksel GÖKTAŞ
Atatürk Üniversitesi

Engin KURŞUN
Atatürk Üniversitesi
Bildiri Özeti:

Teknoloji günümüzde hemen her alanda insanların hayatlarını kolaylaştırmakta ve hızlı bir şekilde gelişmektedir. Fakat gelişen teknolojilerin çoğu engeli olmayan insanların kullanımına yönelik tasarlanmakta, farklı engellere sahip insanlar göz ardı edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütünün 2011’de yayınlamış olduğu Dünya Engellilik Raporu’nda dünyadaki engellilerin oranı %12 olarak tahmin edilmiştir ve zihinsel engelli kişilerin oranı ise %3 olarak verilmiştir. Bu oranlara bakıldığın zihinsel engelli kişiler için geliştirilecek teknolojilerinin ne kadar çok insanı etkileyeceği açıktır. Zihinsel engellilerin temel problemi öğrenmelerinin zor bir şekilde gerçekleşmesi ve geç öğrenip çabuk unutmalarıdır. Bunun sebebinin bilgi işleme sürecindeki çeşitli güçlükler olduğu düşünülmektedir. Bu öğrenme güçlüklerinin yardımcı teknolojiler vasıtasıyla aşılması belirli ölçüde mümkündür.

Yardımcı teknolojiler engelli kişilerin işlevsel kapasitelerini artırma, sürdürme ve geliştirmeleri için doğrudan temin edilen ya da değiştirilerek kullanılan her hangi bir nesne, ekipman veya geliştirilmiş ürün olarak tanımlanmaktadır. Zihinsel engelli öğrencilerin eğitiminde de bu amaçlarla kullanımları söz konusudur. Bu çalışmada ise yardımcı teknolojilerin zihinsel engelli öğrencilerin eğitiminde kullanımı ile ilgili 2007- 2011 yapılan çalışmaların genel eğilimlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bu amaçla, ilgili yıllar arasında ERIC’de taranan zihinsel engelli eğitiminde yardımcı teknolojiler kullanılarak yapılan çalışmalarda araştırma konusu, yöntem, örneklem ve kullanılan teknolojiler belirlenerek, betimsel istatistiki yöntemler aracılığıyla analiz edilmiştir. Makaleler taranırken “assistive technology”, “yardımcı teknolojiler”, “mental retardation”, “zihinsel engel”, “learning disability” ve “öğrenme güçlüğü” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bu taramalar sonucunda bulunan makaleler araştırma amacına yönelik olup olmadığı kontrol edildikten sonra, ilgili makaleler konu, kullanılan teknolojiler, yöntem ve örneklem düzeyleri ve sayıları yönünden incelenmiştir.

Elde edilen ilk bulgular çalışmalarda genel olarak bilgisayar üzerinde geliştirmiş uygulamalar kullanılarak yapıldığı, tabletler, avuç-içi ve dokunmatik bilgisayarlar gibi engelli öğrencilerin daha rahat kullanabileceği cihazlara fazla yer verilmediği belirlenmiştir. Diğer taraftan zihinsel engelli kişilerde el hareketleri, motor beceriler, el-göz koordinasyona yönelik çalışmaların da olduğu görülmüştür. Araştırma yöntemi olarak ağırlıklı olarak nitel yöntemlerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Öğrenci gruplarının fazla olmaması ve farklı özelliklerdeki rahatsızlıklardan kaynaklanan bireysel farklılıklar araştırmacıları nitel çalışmalara yönlendirdiği düşünülmektedir. Bu öğrencilerden yazılı olarak veri toplanmasının zor olması sebebiyle, veri toplama yöntemi olarak çoğu zaman gözlemlerin tercih edildiği görülmektedir.

Örneklem seçiminde göze çarpan husus ise 20 yaş altı kişilerle daha çok çalışıldığıdır. Çalışma sonucunda zihinsel engellilere yönelik etkileşimli, görsel ve işitsel öğelerle desteklenmiş öğrenme materyalleri kullanılarak yapılan çalışmaların yeterli sayıda olmaması dikkate değer bir diğer husustur. Bu tip çalışmalara ve zihinsel engelli öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak materyallerin geliştirilmesi ve uygulanmasına yönelik çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmüştür. Yardımcı teknolojilerin kullanımı ile zihinsel engelli öğrencilerde farklı yollarla öğrenmenin gerçekleşeceği ve zor problemlerin çözümlerinin kolaylaşabileceği öne çıkan bir diğer bulgudur.

Anahtar Sözcükler: zihinsel engelliler, yardımcı teknolojileri, öğrenme güçlüğü


Sempozyum: 6th Internatıonal Computer and Instructıonal Technologies Symposium
Zihinsel Engelli Öğrencilerin Eğitiminde Yardımcı Teknolojiler: 2007-2011 Dönemi Makalelerin İçerik Analizi
Ömer ARPACIK
Atatürk Üniversitesi

Yüksel GÖKTAŞ
Atatürk Üniversitesi

Engin KURŞUN
Atatürk Üniversitesi
Abstract :
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.